- Prezydent Donald Trump ogłosił 21 maja 2026 roku wysłanie do Polski dodatkowych 5 tysięcy żołnierzy USA, co zaskoczyło Pentagon i sojuszników NATO. Decyzja nastąpiła po wcześniejszym wstrzymaniu rotacji 4 tysięcy żołnierzy
- Brak jasnych szczegółów dotyczących pochodzenia wojsk (czy to nowy kontyngent, czy relokacja z Niemiec) oraz harmonogramu wzmaga chaos informacyjny. Oznacza to, że faktyczna liczba dodatkowych żołnierzy w Polsce pozostaje niepewna.
- Choć decyzja wzmacnia wschodnią flankę NATO, chaotyczny sposób jej podjęcia podważa przewidywalność polityki USA i zaufanie wśród sojuszników. Sugeruje to potrzebę wzmocnienia przez Polskę regionalnej współpracy bezpieczeństwa z krajami europejskimi.
Niespodziewana decyzja Donalda Trumpa o wysłaniu do Polski dodatkowych 5 tysięcy amerykańskich żołnierzy, ogłoszona na platformie Truth Social, zaskoczyła wielu, zwłaszcza w samym Pentagonie jak informują zagraniczne media. Komunikat, który pojawił się zaledwie kilka dni po doniesieniach o wstrzymaniu rotacji sił USA, rodzi fundamentalne pytania. Czy jest to realne wzmocnienie wschodniej flanki NATO, czy jedynie chaotyczna próba naprawienia błędu po naciskach ze strony polityków amerykańskich ze wszystkich stron sceny politycznej?
Nagły zwrot w Białym Domu: Co oznacza decyzja Trumpa?
Ogłoszenie prezydenta Trumpa z 21 maja 2026 roku nastąpiło w atmosferze kompletnego zamieszania. Zaledwie kilka dni wcześniej Pentagon niespodziewanie wstrzymał planowaną rotację około czterech tysięcy żołnierzy z 2. Brygadowej Grupy Bojowej 1. Dywizji Kawalerii, która miała trafić do Polski. Ta decyzja, postrzegana jako element szerszej strategii ograniczania zaangażowania USA w Europie, wywołała zaniepokojenie w Warszawie.
Czwartkowy wpis Trumpa, w którym powiązał on wysłanie dodatkowych wojsk z wynikiem wyborów prezydenckich w Polsce i osobistymi relacjami z prezydentem Karolem Nawrockim, tylko pogłębił chaos i pytania. Nawet Pentagon i sojusznicy z NATO zostali zaskoczeni tym ogłoszeniem. Rodzi to pytania o spójność procesów decyzyjnych w amerykańskiej administracji, gdzie, jak ujął to były urzędnik Pentagonu Jim Townsend, „prawa ręka nie wie, co robi lewa”.
Skąd przybędą żołnierze? Niemcy kontra USA
Decyzja Trumpa wprowadziło poziom niepewności. Prezydent nie podał szczegółów harmonogramu, lokalizacji ani i co najważniejsze kluczową niewiadomą pozostaje pochodzenie zapowiedzianych sił. Lakoniczny komunikat Trumpa nie precyzuje, czy 5 tysięcy żołnierzy to nowy, dodatkowy kontyngent wysłany bezpośrednio z USA, a może przywrócenie wstrzymanej rotacji brygady pancernej z Teksasu, a może relokacja wojsk stacjonujących w Niemczech, o czym spekulowano od dawna. Tylko tutaj pojawia się problem, jeśli przesunięcie miałoby nastąpić z Niemiec to ich relokacja do Polski zajmie miesiące i będzie kolejnym logistycznym wyzwaniem takiej operacji, która, choć możliwa do przeprowadzenia wymaga odpowiedniej infrastruktury, której przygotowanie pod stałą, a nie rotacyjną obecność, jest kosztowne i czasochłonne.
Jeśli decyzja obejmowałaby zarówno wznowienie rotacji, jak i przysłanie nowego kontyngentu, łączna liczba żołnierzy USA w Polsce mogłaby tymczasowo wzrosnąć do około 15 tysięcy.
Warto tutaj także zauważyć, że nadal nie wiadomo nic o przywróceniu wstrzymanej rotacji, jeśli w tej kwestii nie zostanie podjęta decyzja to i tak stracimy ponad 4000 żołnierzy amerykańskich, więc w takim scenariuszu możemy zyskać plus miniu 800-1000 dodatkowych żołnierzy niż było wcześniej na polskiej ziemi.
Realne decyzja może oznaczać przegrupowanie wewnątrz Europy, co formalnie nie zwiększyłoby ogólnej liczby amerykańskich żołnierzy na kontynencie, lecz jedynie zmieniłoby ich rozmieszczenie. Taka interpretacja pasowałaby do strategii „America First” – zmniejszenie globalnego obciążenia przy jednoczesnym nagradzaniu wybranych partnerów, jakim jest Polska.
Jeśli zaś informacja prezydenta oznaczałaby nowe wojska, to można interpretować jako częściowe odstąpienie od planu redukcji. Brak szczegółów ze strony administracji USA potęguje spekulacje i osłabia wiarygodność amerykańskich zobowiązań. Sojusznicy nie wiedzą, czy dzisiejsza deklaracja nie zostanie jutro zmieniona kolejnym wpisem na Truth Social i to jest właśnie problem z Trumpem.
Rola relacji osobistych i polskiej wyjątkowości
Kluczowym elementem deklaracji Trumpa jest odniesienie do prezydenta Karola Nawrockiego, który wygrał wybory w 2025 roku, a Trump aktywnie go wspierał. Ta osobista sympatia wydaje się przeważać nad szerszymi kalkulacjami strategicznymi, w tym kontekście widoczny jest chaos. Wiadomo powszechnie, że Trump ceni sobie relacje, ale pytanie brzmi czy w tej grze jest także rząd a przede wszystkim MON?
Dziś oczywiście wszyscy świętują i się cieszą, ale musimy na to spojrzeć z innej perspektywy. Wszystko tak naprawdę zależy od kaprysu Trumpa, który wydaje określone polecenia, czyli "ma być zmniejszona obecność w Europie jako kara za brak pomocy przy wojnie z Iranem", wtedy wszyscy ślepo zadanie wykonują, ale że oberwie się Polsce to już inna kwestia. Przecież ci, co decydowali o wstrzymaniu rotacji, doskonale wiedzieli, co się wydarzy, nikt jednak nie zdecydował się tego głośno w administracji amerykańskiej podważyć ani uzasadnić czy poinformować wcześniej Polskę, by powiedzieć: słuchajcie, robimy reorganizacje nic nie musie się bać, nie stracicie wojsk". Zrobiono to jednak bez planu. Jak mówił wiceprezydent J.D. Vance 19 maja:
"Nie zredukowaliśmy liczebności wojsk w Polsce o 4000 żołnierzy. Opóźniliśmy rozmieszczenie wojsk, które miały trafić do Polski. To nie redukcja, to po prostu standardowe opóźnienie rotacji, które czasami zdarza się w takich sytuacjach. Polska jest w stanie obronić się przy dużym wsparciu ze strony Stanów Zjednoczonych. Nie mówimy o wycofaniu wszystkich amerykańskich wojsk z Europy, mówimy o przesunięciu części zasobów w sposób, który maksymalizuje bezpieczeństwo Ameryki. Nie sądzę, żeby to było złe dla Europy. To zachęca Europę do wzięcia większej odpowiedzialności. Stany Zjednoczone nie mogą być żandarmem świata".
Z kolei generał Alexus Grynkewich pytany także 19 maja o częściowe wycofanie amerykańskich żołnierzy z kontynentu, powiedział:
"Przede wszystkim państwa bałtyckie i Polska naprawdę intensywnie rozbudowały swój potencjał sił zbrojnych. Ponadto chcę zwrócić uwagę na to, że brygada wielonarodowa na Łotwie z Kanadą jest w pełni operacyjna i wysoce efektywna. Także Niemcy rozbudowują swoją brygadę na Litwie, więc sojusznicy rozbudowują swój potencjał, dlatego siły amerykańskie mogą być wycofane" - mówił.
Jak więc widzimy, Amerykanie zauważają, że skoro wydajemy znaczne środki na armię, to jesteśmy gotowi konwencjonalnie sami się bronić, bez potrzeby utrzymywania dużych kontyngentów wojsk amerykańskich. Oczywiście Ameryka nadal będzie zapewniać parasol nuklearny, bo ma do tego najwięcej środków. Niemniej powinno to budzić nasze obawy, ponieważ dla nas obecność amerykańska to swego rodzaju polisa ubezpieczeniowa – chodzi o to, by Amerykanie mieli tutaj swoje interesy i by było ich jak najwięcej. W razie ataku Rosji istnieje bowiem zawsze ryzyko, że zginie amerykański żołnierz, a wtedy Stany Zjednoczone (przynajmniej w teorii) będą miały powód, by nam pomóc. Amerykanie, jak się wydaje, patrzą na to nieco inaczej niż my. Dla nich duża obecność wojskowa w Polsce nie jest już tak kluczowa, skoro jesteśmy trzecią siłą w NATO.
Tak więc nagłe ogłoszenie przez Trumpa na Truth Social, bez uprzedniej koordynacji z Departamentem Obrony, pokazuje, jak bardzo decyzje obronne zależą od osobistych impulsów prezydenta.
Poza tym decyzja Trumpa pogłębia podziały wewnątrz Sojuszu. Kraje takie jak Polska, państwa bałtyckie czy Rumunia mogą odebrać ją jako pozytywne wzmocnienie wschodniej flanki. Z kolei Niemcy i inne „stare” państwa NATO – regularnie krytykowane przez Trumpa – widzą w tym dalszą marginalizację. Hiszpańskie i portugalskie media komentowały ogłoszenie jako sygnał, że Trump nadal liczy się z Europą, choć robi to selektywnie.
Dziś jesteśmy – jak się wydaje – wygrani. Ale co będzie potem? Polska jest postrzegana przez Waszyngton jako „wzorowy sojusznik”, który nie tylko wydaje znaczne środki na obronność, lecz także partycypuje w kosztach utrzymania amerykańskich żołnierzy. Decyzja Trumpa może być więc chwilową nagrodą za lojalność i inwestycje w bezpieczeństwo, a jednocześnie sygnałem dla pozostałych członków NATO, że trzeba wokół Trumpa „tańczyć, jak zagra”. Tak nie postępuje mocarstwo, które chce być traktowane poważnie.
Mimo że zwiększenie liczby amerykańskich żołnierzy w Polsce obiektywnie wzmacnia potencjał odstraszania na wschodniej flance NATO, chaotyczny styl podejmowania decyzji niesie ze sobą ryzyko. Dla Rosji nieprzewidywalność Waszyngtonu i publiczne spory wewnątrz Sojuszu mogą być odczytywane jako oznaka słabości i zachęta do testowania spójności NATO. Jak wielokrotnie pisaliśmy, na podstawie różnych gier wojennych istnieje spore ryzyko, że Rosja przeprowadzi operację hybrydową przeciwko państwom bałtyckim, a następnie będzie obserwować reakcję NATO. Nie jesteśmy dziś pewni, czy Ameryka nie stwierdzi, że „to wina Bałtów, za mało wydawali na obronność, i dla dobra NATO możemy ich poświęcić, bo Trump zrobił dobry deal z Putinem, który obiecał, że dalej nie ruszy NATO”. Dlatego nieprzewidywalność Trumpa jest dla nas bardzo poważnym problemem.
Dla Polski, choć jest to niewątpliwy sukces i wzmocnienie gwarancji bezpieczeństwa, cała sytuacja stanowi lekcję, że polityka sojusznicza w wydaniu Donalda Trumpa jest wysoce spersonalizowana i podatna na nagłe, niekonsultowane zwroty akcji. Dlatego nie powinniśmy stawiać bezpieczeństwa wyłącznie na karcie amerykańskiej. Cały ten chaos oraz fakt, że nasi politycy musieli nagle ustawiać się w kolejce po audiencje u amerykańskich decydentów, pokazują, że był to bardzo nieprzemyślany, impulsywny plan. Zostaliśmy potraktowani jak kraj drugiej kategorii, który musi łaskawie błagać wielkiego pana, by nie zabierał ochrony. Dlatego nasi politycy oraz wojskowi powinni bardzo dokładnie przemyśleć relacje z USA i zacząć znacznie intensywniej rozmawiać z krajami europejskimi o budowaniu regionalnej współpracy bezpieczeństwa – zwłaszcza ze Skandynawami, którzy podobnie jak my postrzegają zagrożenie ze strony Rosji. W razie wojny na samym początku będziemy musieli liczyć wyłącznie na siebie, dlatego lepiej być na ten pierwszy atak odpowiednio przygotowanym.
Oczywiście nie chodzi o porzucenie relacji z USA ani o budowanie nowego bloku europejskiego i tworzenie unijnych sił zbrojnych – zdecydowanie nie. Chodzi o trwałe budowanie relacji z Europą w zakresie wspólnej polityki bezpieczeństwa. Politycy powinni jasno podzielić się obowiązkami i przestać się nawzajem atakować. Niech Pałac Prezydencki we współpracy z MON buduje relacje z Trumpem, by jak najwięcej zyskać, a rząd niech skupi się na relacjach z krajami europejskimi. Nikt nie powinien oskarżać drugiego, że chce zmniejszenia obecności amerykańskich wojsk w Polsce, bo przecież nikt tego nie chce – a takie oskarżenia padały już wobec premiera Tuska.
Ostatecznie, choć na polskiej ziemi prawdopodobnie pojawi się więcej amerykańskich żołnierzy, to sposób ogłoszenia tej decyzji pozostawia wrażenie chaosu. Budowanie trwałego bezpieczeństwa wymaga nie tylko siły militarnej, lecz także stabilności, przewidywalności i zaufania między sojusznikami – wartości, które w ostatnich dniach zostały wystawione na poważną próbę.
