Kontrmobilność i infrastruktura inżynieryjna
W 2025 roku, w ramach realizacji programu Tarcza Wschód, przeprowadzono inżynieryjne zabezpieczenie łącznie 60 km granicy państwowej. Działania te objęły zarówno rozbudowę elementów linearnych na odcinku ok. 10 km, jak i wykorzystanie asortymentu inżynieryjnego przeznaczonego do blokowania granicy na długości 50 km, który zgromadzono w wybudowanych 13 składach materiałowych.
W 2026 roku planowana jest istotna intensyfikacja prac inżynieryjnych. Zakłada się zabezpieczenie ponad 200 km granicy, w tym blisko 20 km w ramach dalszej rozbudowy linearnej. Pozostała część, obejmująca około 180 km, zostanie zabezpieczona przy użyciu asortymentu inżynieryjnego zgromadzonego w składach materiałowych, przeznaczonego do szybkiego zablokowania granicy.
Łącznie, do końca 2026 roku, planowane jest inżynieryjne zabezpieczenie blisko 260 km granicy państwowej. Obejmie ono niemal 30 km rozbudowy linearnej oraz około 230 km zabezpieczonych z wykorzystaniem asortymentu inżynieryjnego zgromadzonego w 37 składach materiałowych. Zakres ten będzie stanowił ponad 38% długości granicy na kierunku realizacji programu Tarcza Wschód.
Równolegle, w 2025 roku zakończono kluczowe zadania związane ze wzmocnieniem przejść granicznych. Zablokowano 5 przejść granicznych oraz przygotowano do zablokowania kolejnych 12, w tym 10 przejść drogowych i 7 kolejowych.
Pozyskanie nieruchomości
Realizacja rozbudowy infrastruktury inżynieryjnej wymagała intensywnych działań w zakresie pozyskiwania nieruchomości. W 2025 r. na potrzeby linearnej rozbudowy inżynieryjnej pozyskano 38 nieruchomości co umożliwiło rozpoczęcie prac na kluczowych odcinkach granicy. Jednocześnie przygotowano znacznie ambitniejsze plany na kolejne lata.
W bieżącym roku plany te są ponad trzykrotnie większe - planuje się pozyskanie 150 nieruchomości w 52 lokalizacjach. W 2026 r. planuje się też pozyskać z zasobów KOWR (Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa) 45 działek pod rozbudowę 19 miejsc składowania (MS), pozostałe MS planowane do budowy w tym roku będą tworzone na terenach jednostek wojskowych wzdłuż granicy.
Szczególną rolę w tym procesie odgrywa współpraca z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa, który przekazuje Ministerstwu Obrony Narodowej wykazy działek możliwych do wykorzystania na potrzeby programu. Równolegle analizowane są propozycje zgłaszane przez samorządy oraz Lasy Państwowe, obejmujące tereny położone w pasie do 15 km od granicy.
Nowe technologie i wykorzystanie UBM
Istotnym elementem programu Tarcza Wschód jest wdrażanie nowoczesnych technologii budowlanych. W 2025 r. wojsko pozyskano dwa zestawy Ultimate Building Machine (UBM) - mobilne urządzenia, które wytwarzają gotowe stalowe elementy budynków. Zestawy UBM weszły na wyposażenie 2. pułku inżynieryjnego w Inowrocławiu oraz 16. batalionu remontu lotnisk w Jarocinie. W wyniku tych zmian jednostki te powiększyły swoje struktury o kompanie inżynieryjne. Po odbiorze sprzętu od producenta, w 2025 r. przeprowadzono szkolenia praktyczne żołnierzy, w ramach tych szkoleń zostały wybudowane dwa garaże. W 2026 roku planuje się budowę kolejnych obiektów szkoleniowych w Inowrocławiu i Jarocinie, a następnie budowę pierwszych garaży w technologii UBM na terenie jednostek wojsk operacyjnych.
Technologia UBM jest na tyle obiecująca, że Szef Sztabu Generalnego WP przesłał do MON wniosek o wyrażenie zgody na prowadzenie prac nad projektem decyzji MON w sprawie dalszego rozwoju zdolności Wojsk Inżynieryjnych do szybkiej budowy infrastruktury wojskowej w Siłach Zbrojnych RP oraz wniosek o wyrażenie zgody na rozpoczęcie procedury pozyskania dwóch kolejnych zestawów UBM. Akceptacja wniosku SG WP pozwoli na znaczące przyśpieszenie zabezpieczenia potrzeb budowy infrastruktury wojskowej w ramach założonych celów Tarczy Wschód oraz generowanych przez rozwijające się związki taktyczne i oddziały, w tym będzie skutkować znaczącymi oszczędnościami w ramach zaplanowanych już nakładów finansowych.
Równolegle z pozyskaniem i wdrażaniem UBM na wyposażenie sił zbrojnych, Wojskowa Akademia Techniczna w 2025 r. prowadziła prace nad innowacyjnym rozwiązaniem polegającym na zastosowaniu układu warstwowego, umożliwiającego budowę obiektów o większych rozpiętościach jak również obiektów powłokowo-gruntowych. Efektem tych badań było wypracowanie innowacyjnego rozwiązania, które zapewnia ochronę przed oddziaływaniem lekkich i średnich dronów oraz pocisków moździerzowych 120 mm. Wyniki tych badań znajdą odzwierciedlenie w powstającym katalogu obiektów powtarzalnych dla systemu UBM.
Łączność i bezpieczeństwo cyfrowe
Program Tarcza Wschód obejmuje również działania na rzecz poprawy łączności w rejonach przygranicznych. W wyniku współpracy Dowództwa Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni z kluczowymi operatorami telekomunikacyjnymi oraz Ministerstwem Cyfryzacji w 2025 r. uruchomionych zostało siedem nowych stacji bazowych nadawczo - odbiorczych (BTS). Efektem tych działań jest nie tylko poprawa warunków funkcjonowania sił zbrojnych, lecz także realna korzyść dla mieszkańców i użytkowników infrastruktury cywilnej.
W wyniku kończącego się procesu relokacji i optymalizacji wykorzystywania częstotliwości radiowych operatorów oraz rozbudowy ich potencjału radiowego planowane jest zwiększenie zasięgu sieci w obszarze funkcjonowania Programu Tarcza Wschód z 89% do 95%. W 2026 roku planowana jest dalsza rozbudowa sieci telekomunikacyjnej poprzez budowę kolejnych kilkunastu stacji bazowych, finansowanych zarówno ze środków resortu obrony, jak i przez operatorów sieci.
Sprzęt wojskowy i uzbrojenie
W ramach programu systematycznie wzmacniane są zdolności bojowe Sił Zbrojnych RP. Oprócz asortymentu inżynieryjnego pozyskiwane są nowoczesne systemy rozpoznania i rażenia. Agencja Uzbrojenia prowadzi prace nad pozyskaniem m.in.: systemu przeciwlotniczego z możliwością zwalczania BSP (kryptonim SAN), a także zarządza podpisanymi umowami m.in. dotyczącymi zakupu transporterów minowania narzutowego BAOBAB-K i BAOBAB-G, bezzałogowych systemów powietrznych FlyEye, bezzałogowych systemów poszukiwawczo-uderzeniowych GLADIUS, środków bojowych oraz planuje realizację kolejnych zadań w zakresie pojazdów samochodowych, środków rozpoznawczych, łączności oraz wyposażenia indywidualnego.
Współpraca międzynarodowa
Program Tarcza Wschód wzbudza duże zainteresowanie państw sojuszniczych, które deklarują gotowość do aktywnego udziału w jego realizacji. Rok 2025 był okresem szczególnie intensywnej współpracy międzynarodowej, obejmującej liczne wizyty delegacji wojskowych i rządowych zainteresowanych wymianą doświadczeń w zakresie planowania, budowy i utrzymania infrastruktury obronnej.
Kluczowym kierunkiem współdziałania jest współpraca z państwami bałtyckimi - Litwą, Łotwą i Estonią - oraz z Finlandią, realizowana w ramach wymiany doświadczeń i koordynacji działań związanych z projektem Baltic Defense Line. Równolegle rozwijana jest współpraca z Wielką Brytanią, Niemcami oraz USA, ukierunkowana na wsparcie praktycznej realizacji programu. Od połowy 2026 r. planowane jest włączenie wojsk sojuszniczych w rozbudowę infrastruktury inżynieryjnej na wschodniej granicy Polski.
Nakłady finansowe
Program „Tarcza Wschód” w szerokim zakresie wykorzystuje krajowy potencjał przemysłowy, koncentrując się na zaangażowaniu polskich przedsiębiorstw zarówno na poziomie lokalnym, jak i ogólnokrajowym. Realizacja programu sprzyja jednocześnie rozwojowi kompetencji technologicznych krajowych podmiotów poprzez intensywne prace nad wdrażaniem innowacyjnych rozwiązań, które zwiększają efektywność odstraszania oraz wzmacniają zdolności operacyjne Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Na realizację projektu programu „Tarcza Wschód” w 2025 r. z budżetu resortu obrony narodowej zaangażowano środki w wysokości ponad 870 mln zł, rozumiane jako zobowiązania wynikające z zawartych umów. Wskazana kwota nie obejmuje środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej.
Dostosowanie ram prawnych
Kluczowym momentem dla realizacji programu było wejście w życie w 2025 roku specustawy o inwestycjach w obronność. Nowe przepisy znacząco usprawniły proces przygotowania i realizacji inwestycji wojskowych. W 2026 roku planowane jest pełne wdrożenie rozwiązań ustawowych, w tym opracowanie pierwszego wykazu kluczowych inwestycji obronnych, obejmującego również zadania realizowane w ramach programu Tarcza Wschód.
Ochrona ludności w Tarczy Wschód
Program „Tarcza Wschód” stanowi istotny element realizacji zadań państwa w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej. Zgodnie z ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej Minister Obrony Narodowej przeznacza corocznie środki w wysokości 0,15% PKB - ponad 5 mld zł - na zadania z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym na zadania o charakterze obronnym, ujęte w Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.
W ramach „Tarczy Wschód” przewidziano również rozwój zabezpieczenia medycznego, obejmujący m.in. szpitale polowe i rozwiązania modułowe, zintegrowane z systemem ochrony i obrony ludności cywilnej.
Zielona Tarcza Wschód
Integralnym elementem programu jest tzw. Zielona Tarcza Wschód, która zakłada wykorzystanie środowiska naturalnego jako wsparcia zdolności obronnych państwa. We współpracy z resortem klimatu realizowane są projekty odtwarzania torfowisk, bagien i mokradeł w obszarach o kluczowym znaczeniu operacyjnym. Działania te łączą cele obronne i środowiskowe, wzmacniając odporność państwa przy jednoczesnym poszanowaniu przyrody.
Na realizację tych projektów w najbliższych latach planowane jest przeznaczenie ok. 120 mln zł. Działania te stanowią przykład skoordynowanego działania resortów obrony i klimatu, wzmacniającego odporność państwa przy wykorzystaniu potencjału środowiska naturalnego.
Na podstawie komunikatu prasowego SGWP
