- W pierwszych dniach wojny z Iranem Izrael i kraje Zatoki Perskiej zużyły więcej pocisków przechwytujących Patriot niż Ukraina otrzymała przez cały okres pełnoskalowej inwazji Rosji.
- Ukraina zużywa około 60 pocisków Patriot miesięcznie w odpieraniu rosyjskiej inwazji, a w najbliższych tygodniach otrzyma od europejskich partnerów około 35 pocisków do systemów obrony przeciwlotniczej Patriot.
- Globalne zapasy pocisków przechwytujących Patriot są ograniczone, a pojedynczy pocisk kosztuje około 3 milionów dolarów, co powoduje, że Ukraina stosuje alternatywne metody obrony przed tanimi dronami Shahed.
- W lutym 2026 roku Ukrainie udało się zniszczyć około 87% z blisko 5000 dronów szturmowych i wabików wysłanych przez Rosję, dzięki zastosowaniu systemów walki elektronicznej, karabinów maszynowych, rakiet z myśliwców F-16 oraz krajowych dronów przechwytujących.
Liczby przedstawione przez ukraińskich i europejskich urzędników są zatrważające. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski oraz komisarz UE ds. obrony Andrius Kubilius poinformowali, że w początkowej fazie konfliktu na Bliskim Wschodzie użyto ponad 800 pocisków Patriot. Służyły one do obrony przed zmasowanym atakiem, obejmującym około 2000 irańskich dronów i ponad 500 pocisków balistycznych.
Dla porównania, doradca prezydenta Ukrainy Dmytro Łytwyn ujawnił w rozmowie z „The New York Times”, że od początku pełnoskalowej wojny Kijów otrzymał łącznie około 600 pocisków do systemu Patriot. Według szacunków Bundeswehry, Ukraina zużywa około 60 pocisków Patriot miesięcznie w odpieraniu rosyjskiej inwazji. Większość z nich została dostarczona przez kraje europejskie, jednak każda taka operacja wymagała zgody Stanów Zjednoczonych jako producenta systemu. Oznacza to, że w ciągu zaledwie kilku dni na Bliskim Wschodzie zużyto o jedną trzecią więcej rakiety Patriot, niż Ukraina dostała na przestrzeni ponad czterech lat walki z rosyjską agresją.
Globalne zapasy i kosztowna obrona: Dlaczego rakiet Patriot jest tak mało?
Problem leży nie tylko w politycznej woli, ale również w twardych realiach przemysłowych i ekonomicznych. Globalne zapasy pocisków przechwytujących Patriot są ograniczone, a produkcja nie nadąża za rosnącym popytem. Według raportów w 2025 roku do sił zbrojnych na całym świecie dostarczono rekordową liczbę 620 najnowocześniejszych pocisków, co i tak nie zaspokoiło potrzeb.
Na początku tego roku Lockheed Martin uzgodnił z Pentagonem zwiększenie produkcji do 2000 pocisków, ale w ramach umowy ramowej do 2033 roku. Później, amerykańskie operacje wojskowe w Iranie „niespodziewanie” obnażyły fakt, że pociski są potrzebne na już. Wydaje się, obecnie jedyną możliwością rozwiązania problemu niedoboru pocisków Patriot jest przekazanie licencji na ich produkcję.
Kluczowym czynnikiem jest również astronomiczny koszt. Pojedynczy pocisk przechwytujący Patriot kosztuje około 3 milionów dolarów, a do zestrzelenia jednej rakiety balistycznej często potrzeba dwóch takich pocisków. W kontraście, irański dron Shahed, masowo wykorzystywany przez Rosję, to wydatek nieprzekraczający 50 000 dolarów. Ta rażąca dysproporcja kosztów sprawiła, że Ukraina już dawno zrezygnowała z używania cennych Patriotów do zwalczania tanich dronów, określając to jako „strzelanie z bazooki do muchy”.
Konsekwencje dla Ukrainy: Nowy front i walka o zasoby
Nowy konflikt na Bliskim Wschodzie stwarza bezpośrednie zagrożenie dla ciągłości dostaw uzbrojenia dla Ukrainy. Analitycy, na których powołuje się „The New York Times”, nie wykluczają, że zaangażowanie USA w wojnę z Iranem może zakłócić przyszłe transfery broni do Kijowa. Dla Ukrainy, która nieustannie apeluje o dodatkowe baterie Patriot, jest to sytuacja krytyczna. Warto również zaznaczyć, że Stany Zjednoczone, pod rządami Donalda Trumpa, nie dostarczają już bezpośrednio broni Ukrainie. Prezydent USA wyraża jednak zgodę na to, aby Europejczycy kupowali uzbrojenie w Stanach Zjednoczonych i przekazywali je Ukrainie. System Patriot pozostaje jedną z niewielu platform obrony powietrznej, zdolnych do skutecznego przechwytywania nowoczesnych rosyjskich rakiet balistycznych, takich jak Iskander czy Kindżał, które regularnie uderzają w ukraińskie miasta i infrastrukturę krytyczną.
Dlatego tez według „Der Spiegel” Ukraina otrzyma w najbliższych tygodniach od europejskich partnerów około 35 pocisków do systemów obrony przeciwlotniczej Patriot. Inicjatywa ta, koordynowana przez ministra obrony Niemiec Borisa Pistoriusa, ma na celu wzmocnienie ukraińskiej obrony powietrznej w obliczu trwającej inwazji rosyjskiej. Pięć z tych pocisków ma pochodzić z zapasów Bundeswehry, a pozostałe 30 sztuk zostanie dostarczonych przez inne kraje europejskie.
W ostatnich miesiącach Pistorius oraz inni niemieccy urzędnicy prowadzili rozmowy z krajami takimi jak Hiszpania, Grecja i Turcja, aby zachęcić je do przekazania Ukrainie całych systemów Patriot lub przynajmniej pocisków. Podczas lutowej Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa, Pistorius zaproponował, że jeśli inni członkowie NATO przekażą 30 pocisków, Niemcy dołożą kolejnych pięć. Część państw złożyła wstępne deklaracje, jednak szczegóły nie zostały wówczas upublicznione. Wcześniej Niemcy przekazały Ukrainie trzy baterie Patriot, a prezydent Wołodymyr Zełenski informował, że wzmocniono komponent Patriot w ukraińskiej obronie powietrznej.
Należy przypomnieć, że w lutym Zełenski stwierdził, iż w wyniku krytycznego niedoboru pocisków przechwytujących PAC-3 dla systemów Patriot, ukraińskie wyrzutnie pozostały puste i nie były w stanie odeprzeć rosyjskich ataków rakiet balistycznych.
Adaptacja na polu walki: Ukraińskie alternatywy dla drogich rakiet
W obliczu ograniczonych zasobów i nieefektywności kosztowej, Ukraina wykazuje się niezwykłą innowacyjnością w adaptacji do nowych zagrożeń. Aby przeciwdziałać masowym atakom tanich dronów Shahed, siły ukraińskie z powodzeniem stosują szereg alternatywnych i tańszych metod. Środki te obejmują systemy walki elektronicznej, karabiny maszynowe, rakiety z myśliwców F-16 oraz krajowe drony przechwytujące.
Ukraińscy urzędnicy zaproponowali nawet wymianę z zachodnimi partnerami, oferując swoje drony przechwytujące w zamian za dodatkowe, cenne rakiety do systemów Patriot. Efektywność tych działań jest widoczna w statystykach – tylko w lutym 2026 roku Ukrainie udało się zniszczyć około 87% z blisko 5000 dronów szturmowych i wabików wysłanych przez Rosję.
