Spis treści
Spotkanie prezydenta Karola Nawrockiego z premierem Donaldem Tuskiem, zaplanowane na wtorek (10 marca) na godzinę 15:00, ma dotyczyć propozycji „polskiego SAFE 0 proc.”, alternatywnego rozwiązania dla unijnego programu. W rozmowach udział wezmą również wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz oraz prezes NBP Adam Glapiński.
Premier Tusk przed posiedzeniem rządu podkreślił, że mimo wielokrotnych próśb, rząd nie otrzymał żadnych konkretnych informacji na temat wkładu NBP w finansowanie polskiego przemysłu zbrojeniowego.
„Jak dotąd wszystkie sygnały, jakie płyną z tamtej strony, wskazują, że mamy do czynienia z podejrzanymi operacjami. Będę chciał otrzymać pełną jasność, zanim podejmiemy jakiekolwiek decyzje w tej sprawie” – oświadczył Tusk.
Weto prezydenta a bezpieczeństwo kraju
Sygnały o możliwym wecie ustawy wdrażającej program SAFE wywołały głębokie poruszenie u premiera.
„Jestem głęboko poruszony tymi sygnałami, nie jestem w stanie zrozumieć, jak można w sytuacji globalnych konfliktów i wojny przy naszej granicy w ogóle myśleć o blokowaniu tego typu spraw jak SAFE i tych miliardów dla polskich sił zbrojnych i polskiego przemysłu zbrojeniowego” – powiedział Donald Tusk. Jednocześnie zapewnił, że niezależnie od decyzji prezydenta, rząd „na pewno przygotuje plan B”.
W odpowiedzi na te doniesienia, rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz na platformie X skomentował: „Nie pierwszy raz musimy wyjaśniać Panu Premierowi jaki jest porządek ustrojowy w Polsce. Decyzje w sprawie ustaw podejmuje Prezydent RP. Na tę w sprawie pożyczki SAFE Pan Prezydent ma czas do 20 marca”.
Rzecznik rządu Adam Szłapka na konferencji prasowej przekazał zaś:
"Jeżeli prezydent nie podpisze ustawy ws. programu SAFE - rząd przygotuje rozwiązania, które pozwolą na rozwój polskiego przemysłu zbrojeniowego oraz polskiej armii".
Przygotowania do „planu B” i konsultacje z wojskiem
Tuż po posiedzeniu rządu, Donald Tusk wraz z szefem MON Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem spotkał się z przedstawicielami wojska. Celem spotkania było omówienie „planu B” na wypadek weta prezydenta.
„Bezpieczeństwo Polski nie może zależeć od jednego podpisu - dlatego wraz z generałami Wojska Polskiego rozmawiamy o planie B” – napisał Tusk na X w trakcie spotkania.
W poniedziałek (9 marca) prezydent Karol Nawrocki również spotkał się z wojskowymi: szefem Sztabu Generalnego WP gen. Wiesławem Kukułą oraz szefem Agencji Uzbrojenia gen. Arturem Kuptelem.
Program SAFE: Unijne wsparcie czy „polski SAFE 0 proc.”?
Ustawa, która czeka na podpis prezydenta, zakłada utworzenie specjalnego funduszu, który umożliwi wdrożenie unijnego programu SAFE. W jego ramach Polska ma otrzymać około 43,7 mld euro w formie korzystnie oprocentowanych pożyczek, przeznaczonych na szybkie zakupy sprzętu wojskowego w Europie. Deklaracje wskazują, że niemal 90 proc. tej kwoty ma trafić do polskiego przemysłu.
Program SAFE budzi jednak wątpliwości ze strony prezydenta i opozycji, którzy wskazują na niejasności dotyczące spłaty kredytów i możliwej warunkowości wypłat środków przez Komisję Europejską. W ubiegłym tygodniu prezydent Karol Nawrocki wraz z szefem NBP Adamem Glapińskim przedstawili alternatywną propozycję – „polski SAFE 0 proc.”. Według nich, dzięki wsparciu NBP, Polska mogłaby pozyskać podobną kwotę na wsparcie wojska, ale na korzystniejszych warunkach. Nie przedstawiono jednak szczegółowego mechanizmu pozyskania tych środków.
Strona rządowa zadeklarowała otwartość na dodatkowe środki na obronność, traktując je jako uzupełnienie, a nie alternatywę dla unijnego programu. Podkreślano jednak brak konkretów w propozycji prezydenta i NBP oraz fakt, że w ostatnich latach NBP generował straty.
Pieniądze z unijnego programu SAFE mają sfinansować 139 projektów, które wesprą nie tylko wojsko, ale także Policję, Straż Graniczną, SOP oraz budowę infrastruktury bezpieczeństwa. W planach są zakupy m.in. bojowych wozów piechoty Borsuk, armatohaubic Krab, systemów antydronowych i dronów, systemów rozpoznawczych oraz europejskich tankowców powietrznych dla polskiego lotnictwa.
Jak wynika z sondażu z końca lutego przeprowadzonego przez Instytut Badań Pollster na zlecenie Portalu Obronnego w pytaniu „czy popierasz udział Polski w programie SAFE?”, twierdząco odpowiedziało 62% badanych. Przeciwnego zdania było 38% respondentów.
Jeszcze wyraźniej rysuje się opinia Polaków w kwestii działań głowy państwa. W odpowiedzi na pytanie: „czy prezydent Karol Nawrocki powinien podpisać ustawę o programie SAFE?”, „tak” powiedziało 63% badanych. Odpowiedzi „nie” udzieliło 37% uczestników sondażu. Taki wynik stanowi jednoznaczne wotum zaufania dla programu i wyraźne oczekiwanie wobec prezydenta, na którego biurko wkrótce trafi kluczowa ustawa.
