- Polska jest o krok od historycznego porozumienia, które zapewni jej 43,7 mld euro z unijnego programu SAFE.
- Umowa pożyczkowa ma zostać podpisana w Warszawie, a środki wesprą polski przemysł obronny, mimo wcześniejszego weta prezydenta.
- Jakie są szczegóły tej rekordowej pożyczki i na co dokładnie zostaną przeznaczone te fundusze?
Szczegóły podpisania umowy i beneficjenci
Podpisanie umowy pożyczkowej z Komisją Europejską odbędzie się w Warszawie w piątek, o ile nie wydarzy się nic nadzwyczajnego. Ze strony polskiej sygnatariuszami będą wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz, minister finansów i gospodarki Andrzej Domański oraz dwaj przedstawiciele zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK). Komisję Europejską reprezentować będą komisarz UE ds. budżetu Piotr Serafin i komisarz ds. obrony Andrius Kubilius. Jak podkreśliła Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, będzie to duża uroczystość, ponieważ Polska nie miała dotąd tak dużego programu zbrojeniowego.
Program SAFE przewiduje wsparcie w wysokości 150 mld euro dla całej Unii Europejskiej, z czego 43,7 mld euro trafi do Polski. Środki te są przeznaczone na sfinansowanie projektów obronnych zawartych w polskim planie inwestycyjnym. Wśród beneficjentów znajdą się m.in. program Tarcza Wschód, rozwój systemów antydronowych, obrony przeciwlotniczej, artylerii oraz modernizacja infrastruktury transportowej o znaczeniu wojskowym. Rząd deklaruje, że aż 89% funduszy zostanie przeznaczonych na wsparcie polskiego przemysłu i gospodarki.
Weto prezydenta a alternatywne rozwiązania
W marcu prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą program SAFE, co skomplikowało proces pozyskiwania środków. W odpowiedzi na to weto, Rada Ministrów przyjęła uchwałę w sprawie Programu Polska Zbrojna, która upoważnia ministra obrony narodowej oraz ministra finansów i gospodarki do podpisania umowy i dokumentów dotyczących pożyczki SAFE. Zobowiązania finansowe BGK z tytułu tej pożyczki zostaną objęte gwarancją Skarbu Państwa.
Pełnomocniczka rządu, Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, wyjaśniła, że z powodu weta prezydenta środki z programu SAFE nie trafią bezpośrednio do Policji i Straży Granicznej, ponieważ Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, na rzecz którego zaciągnięte zostaną pożyczki, ma tylko jednego dysponenta – ministra obrony narodowej. Jednakże, rząd finalizuje inne rozwiązanie, dzięki któremu Policja i Straż Graniczna oraz projekty infrastrukturalne zostaną dofinansowane z innych źródeł.
Warunki pożyczki i jej oprocentowanie
Podpisanie umowy w piątek oznacza otwarcie linii kredytowej. Polska nie zaciąga od razu całej pożyczki, lecz będzie pobierać kolejne transze w miarę realizacji projektów. Każda z tych transz może być inaczej oprocentowana. Historyczne oprocentowanie wynosiło około 3%, a ostatnio Ministerstwo Finansów szacowało je na 3,18%. Według innych źródeł oprocentowanie pożyczki ma wynosić około 3,5% rocznie, a jej spłata ma być rozłożona do 2070 roku. Ważne jest, że spłata pożyczki nastąpi ze środków niewliczanych do minimalnego limitu wydatków na obronność.
Polska ma czas do końca maja na podpisywanie umów w formule "single", czyli z jednym producentem. Po 1 czerwca możliwe będzie podpisywanie wyłącznie umów, w których sprzęt zamawiany będzie wspólnie z innym państwem włączonym do programu. Jest to kluczowe dla Polski, ponieważ większość planowanych zamówień ma trafić do krajowych producentów.
Polecany artykuł:
