Podczas konferencji w siedzibie Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, wicepremier Kosiniak-Kamysz, wiceszef MON Cezary Tomczyk, szef Sztabu Generalnego WP gen. Wiesław Kukuła oraz dowódca Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni gen. Karol Molenda przedstawili szczegóły nowej koncepcji obronnej. Głównym celem jest osiągnięcie liczebności 500 tysięcy żołnierzy, z czego 300 tysięcy ma stanowić wojsko operacyjne i WOT, a pozostałe 200 tysięcy różnego typu rezerwy.
Władysław Kosiniak-Kamysz podkreślił, że stworzenie rezerwy wysokiej gotowości jest odpowiedzią na nieuchronne zmiany demograficzne, które mogą w przyszłości ograniczyć liczbę rekrutów. Nowa koncepcja zakłada, że przeszkoleni rezerwiści będą regularnie uczestniczyć w ćwiczeniach, a ich służba ma być dobrowolna i atrakcyjna.
„Dobrowolne bycie rezerwistą wysokiej gotowości ma wiązać się – zapowiedział szef MON – z różnego rodzaju benefitami, takimi jak wynagrodzenia za ćwiczenia czy dostęp do różnego rodzaju kursów i szkoleń” – czytamy w depeszy.
Dodatkowo, służba w rezerwie ma być otwarta zarówno dla mężczyzn, jak i kobiet, na równych prawach.
Szkolenia dla cywilów i rozwój rezerw: Jak to będzie wyglądać?
Ministerstwo Obrony Narodowej kontynuuje i rozbudowuje program szkoleń dla cywilów. Pilotażowa edycja programu „wGotowości” z 2025 roku cieszyła się dużym zainteresowaniem, gromadząc ponad 16 tysięcy uczestników. Co ciekawe, „niemal równie chętnie z zaproszenia do powszechnych, dobrowolnych szkoleń obronnych korzystały kobiety, co mężczyźni”. Najliczniejszą grupę wiekową stanowiły osoby w wieku od 36 do 45 lat, a najstarszy uczestnik miał 91 lat i ukończył kurs cyberbezpieczeństwa.
Sekretarz stanu w MON Cezary Tomczyk omówił założenia programu w kontekście budowania odporności społeczeństwa, opartej na czterech filarach: cyberhigienie, przetrwaniu, pierwszej pomocy i bezpieczeństwie. Przedstawił wyniki pilotażu szkoleń grupowych kierowanych do instytucji publicznych, firm prywatnych, organizacji społecznych oraz podmiotów odpowiedzialnych za infrastrukturę krytyczną i ochronę zdrowia. Wskazał na duże zainteresowanie tą formą szkoleń oraz niski poziom przygotowania obywateli do sytuacji kryzysowych, co potwierdza potrzebę dalszego rozwoju oferty szkoleniowej.
Cezary Tomczyk zapowiedział, że w 2026 roku planowane jest przeszkolenie około 40 tysięcy Polaków. Oprócz tego, wojsko nawiązuje współpracę z firmami, aby organizować grupowe szkolenia dla pracowników. Szkolenia weekendowe rozpoczną się 7 marca i potrwają do 21 listopada, oferując do wyboru cztery rodzaje kursów: podstawowy kurs bezpieczeństwa w sytuacjach kryzysowych, kurs survivalu, pierwszej pomocy oraz cyberbezpieczeństwa.
Szef Sztabu Generalnego WP gen. Wiesław Kukuła przedstawił szczegółowe wnioski z pilotażu programu wGotowości w kontekście budowy nowoczesnego systemu rezerw Sił Zbrojnych RP. Jak podkreślił, wyniki ankiety ewaluacyjnej wypełnianej przez uczestników programu pokazały bardzo duże zainteresowanie różnymi formami służby wojskowej – statystycznie ponad 30 proc. uczestników zadeklarowało gotowość jej pełnienia. Generał zaznaczył, że jest to szczególnie istotne w perspektywie 2026 roku, który w Siłach Zbrojnych RP będzie „rokiem rezerw” i czasem pilotażowego sprawdzenia kluczowego elementu programów Gotowości, jakim jest tzw. ścieżka rezerwy.
W ramach tej ścieżki planowana jest zmiana modelu rozwijania kompetencji rezerwistów, sposobu utrzymywania ich gotowości do służby oraz zwiększenie liczby żołnierzy rezerwy. Działania te będą realizowane w oparciu o trzy główne linie wysiłku: pierwszą – skierowaną do ochotników nieposiadających wcześniejszego doświadczenia wojskowego, którym umożliwione zostanie odbycie szkolenia podstawowego w okresie od lipca do końca września; drugą – skoncentrowaną na identyfikacji, rozwijaniu i wykorzystaniu talentów oraz kompetencji rezerwistów, w tym kompetencji podwójnego zastosowania, a także na tworzeniu realnych ścieżek awansu w rezerwie; oraz trzecią – ukierunkowaną na kształtowanie przywództwa poprzez uruchomienie pilotażowych Szkół Podchorążych Rezerwy na wybranych uczelniach cywilnych. Łącznie w 2026 roku pilotażami w ramach nowego modelu rezerw objętych zostanie około 10 tysięcy ochotników.
Generał Kukuła wskazał, że działania te wpisują się w realizację Programu Rozwoju Sił Zbrojnych RP na lata 2026–2039, którego fundamentem jest tzw. Wielka Siódemka – siedem kluczowych zdolności przyszłych Sił Zbrojnych, wśród których szczególne miejsce zajmują rezerwy osobowe. Program Armia 500 zakłada osiągnięcie do 2039 roku liczebności Sił Zbrojnych na poziomie 500 tysięcy żołnierzy w czasie pokoju, z czego ponad 200 tysięcy będzie pełnić służbę w różnych formach rezerwy. Uzupełnieniem tych działań jest projekt R21, zakładający zasadniczą zmianę sposobu utrzymywania kompetencji i gotowości bojowej rezerw, w tym wprowadzenie nowych form służby: rezerwy wysokiej gotowości oraz rezerwy stałej gotowości, a także modyfikację formuły rezerwy aktywnej.
Nowe formy rezerw będą na stałe przypisane do jednostek wojskowych. Rezerwiści otrzymają indywidualne wyposażenie przechowywane w miejscu zamieszkania oraz świadczenie za utrzymywanie gotowości bojowej, uzależnione od odbycia co najmniej ośmiu dni szkolenia rocznie oraz pozytywnego przejścia sprawdzianu mobilizacyjnego M-DAY. Wysokość świadczenia będzie zróżnicowana w zależności od typu jednostki, a jego dodatkowe zwiększenie będzie możliwe po zdaniu rocznego egzaminu sprawności fizycznej.
Szef SG WP zapowiedział również wprowadzenie spójnego modelu rozwoju zawodowego żołnierzy rezerwy. Wszystkie kursy dostępne dla żołnierzy zawodowych zostaną otwarte także dla rezerwistów, a część z nich będzie realizowana w trybie zdalnym i weekendowym. W szkołach podoficerskich uruchomione zostaną kursy przeznaczone dla kandydatów na podoficerów rezerwy, a nowy model szkolenia indywidualnego umożliwi elastyczny wybór miejsca i terminu szkolenia.
Istotnym elementem nowego systemu będą Szkoły Podchorążych Rezerwy, które pilotażowo zostaną uruchomione w roku akademickim 2026/2027 i obejmą około 300 ochotników. Projekt ten ma charakter komplementarny wobec Legii Akademickiej i będzie realizowany w dłuższej, trzyletniej formule. Podchorążowie rezerwy otrzymają miesięczne stypendium w wysokości 1000 zł, a po zakończeniu kształcenia i zdaniu egzaminów oficerskich zostaną mianowani na stopień podporucznika rezerwy. W marcu w Sztabie Generalnym WP odbędzie się konferencja poświęcona pilotażowi Szkół Podchorążych Rezerwy, na którą zaproszone zostaną zainteresowane uczelnie cywilne.
Dowódca Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni gen. dyw. Karol Molenda przedstawił rozwój narzędzi cyfrowych wspierających program wGotowości, w tym funkcjonalności aplikacji mobilnej oraz jej integrację z aplikacją mObywatel. Omówił nowe rozwiązania dotyczące zapisów na szkolenia, systemu powiadomień oraz dostępu do materiałów edukacyjnych, podkreślając rolę aplikacji jako oficjalnego narzędzia MON w obszarze edukacji obronnej i przygotowania obywateli do sytuacji kryzysowych oraz różnych form służby wojskowej.
Rezerwiści będą mieli obowiązek odbycia minimum 8 dni szkolenia rocznie i będą podlegać „mobilization day check”, czyli sprawdzeniu gotowości do stawienia się w jednostce z wymaganym wyposażeniem. Za udział w ćwiczeniach i pozostawanie w gotowości przewidziane są wynagrodzenia, a dodatkowy bonus będzie można otrzymać po zdaniu testu sprawności fizycznej.
Ułatwienia w dostępie do szkoleń: mObywatel i nowa aplikacja
Aby ułatwić cywilom zapisywanie się na szkolenia, usprawniona zostanie procedura rejestracji. Więcej funkcjonalności zostanie dodanych do aplikacji mObywatel, a także uruchomiona zostanie specjalna aplikacja MON poświęcona szkoleniom. Oprócz informacji technicznych, aplikacja ma zawierać również treści z poradnika bezpieczeństwa oraz konfigurator plecaka ucieczkowego, co ma zwiększyć świadomość i przygotowanie obywateli na wypadek kryzysu. Inwestycje w obronę cywilną i ochronę ludności są priorytetem Ministerstwa Obrony Narodowej, które dąży do tego, aby jak najwięcej osób było zdolnych i gotowych do służby wojskowej.
