Podczas budowy systemu MikroSAR za segment kosmiczny odpowiadał lider konsorcjum ICEYE Polska, natomiast segment naziemny z mobilną infrastrukturą przygotowały Wojskowe Zakłady Łączności Nr 1 S.A., należące do Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Kontrakt podpisany 14 maja 2025 roku wyniósł około 860 mln zł brutto i obejmował trzy satelity radarowe z opcją na kolejne trzy, mobilny segment naziemny, szkolenie operatorów oraz wsparcie eksploatacji systemu.
W praktyce chodzi o jakościową zmianę dla polskich zdolności rozpoznawczych. System zapewnia bowiem samodzielne pozyskiwanie danych obrazowych z dowolnego rejonu świata, niezależnie od warunków atmosferycznych i oświetleniowych, a każdy z satelitów wykorzystuje radar SAR pozwalający tworzyć zobrazowania o rozdzielczości do 25 cm na piksel.
Jak podkreślił Witold Witkowicz w rozmowie z Portalem Obronnym: "MikroSAR to pierwszy wojskowy, satelitarny system obserwacji Ziemi, który Wojsko Polskie kontroluje autonomicznie i suwerennie. Pierwszy satelita znalazł się na orbicie już pod koniec listopada 2025 roku, a następnie do konstelacji dołączyły trzy kolejne. W tym momencie możemy powiedzieć, że jest to operacyjna, sprawna konstelacja służąca do obserwacji Ziemi przy pomocy sensora radarowego, który widzi przez chmury, w dzień i w nocy".
Rekordowe tempo wdrożenia
Od podpisania kontraktu z MON do rozpoczęcia samodzielnych operacji przez Agencję Rozpoznania Geoprzestrzennego i Usług Satelitarnych minął zaledwie rok. W tym czasie firma zbudowała i wyniosła na orbitę cztery satelity radarowe, dostarczając podstawowy zakres programu w ciągu 10 miesięcy oraz uruchamiając pierwszą opcję kontraktową miesiąc później.
Towarzyszyły temu szkolenia wojskowych operatorów oraz testy kwalifikacyjne, które potwierdziły zgodność systemu z wymaganiami operacyjnymi i technicznymi polskiego wojska. Według ICEYE MikroSAR jest najszybciej wdrożonym do działania programem satelitarnym na świecie i jednym z najszybciej realizowanych programów zakupowych w historii Sił Zbrojnych RP.
"Co ciekawe, cały ten system został oddany do użytku w czasie krótszym niż dwanaście miesięcy od podpisania umowy, co czyni ten kontrakt i tę dostawę jedną z najszybciej zrealizowanych tego typu w Europie, jak nie na świecie. Jesteśmy z tego niezwykle dumni" - podkreślił Witold Witkowicz.
Suwerenność danych i nowa rola Polski
Znaczenie programu wykracza poza sam zakup satelitów. Kontrolę nad systemem sprawuje ARGUS, agencja powołana przez MON w 2024 roku, a zbudowana w ramach programu konstelacja otrzymała nazwę POLSARIS, rozwijaną jako Polish SAR Intelligence System.
"Do tej pory Polska otrzymywała dane satelitarne od sojuszników. Obecnie, dzięki własnym satelitom, Polska przechodzi z roli odbiorcy danych sojuszniczych do roli ich dostawcy. Mamy pełną kontrolę nad tym systemem, a to oznacza większą niezawodność, szybsze podejmowanie decyzji i inny model planowania operacji" - zwrócił uwagę na zmianę modelu działania państwa w domenie satelitarnej prezes zarządu ICEYE Polska.
Własne źródło zobrazowań radarowych zwiększa autonomię informacyjną, przyspiesza dostęp do wiarygodnych danych i wzmacnia proces podejmowania decyzji w dynamicznym środowisku bezpieczeństwa. Dla Wojska Polskiego oznacza to możliwość prowadzenia obserwacji zarówno na poziomie strategicznym, jak i taktycznym, przy użyciu jednego, suwerennie kontrolowanego systemu.
Trwałość satelitów i odporność systemu
Zaletą radarowych satelitów obserwacyjnych jest ich zdolność do pracy bez względu na pogodę i porę dnia, co ma kluczowe znaczenie dla zastosowań wojskowych. "W naszej ocenie systemy oparte o sensory radarowe, ze względu na swoje zdolności widzenia w każdych warunkach pogodowych i oświetleniowych, będą stanowiły podstawę wszystkich systemów rozpoznania - cywilnych i militarnych - dlatego dalszy rozwój tej technologii jest naszym priorytetem. Dla Polski pozyskanie takiego systemu to bardzo ważny krok - teraz pozostaje nam trzymać kciuki, by inne programy zostały dostarczone i wdrożone na czas. Wszystkie te systemy będą musiały być spięte w jedną całość by dostarczać dane innym platformom. Integracja danych na różnych szczeblach jest jak najbardziej możliwa, choć są to już kwestie, o które najlepiej pytać bezpośrednio wojskowych" - zaznaczył Witold Witkowicz.
Przy tak szybkim wdrożeniu naturalnie pojawiają się pytania o trwałość konstelacji oraz niezawodność samych platform. Witold Witkowicz podkreślił: "Jeśli chodzi o typową trwałość satelitów o takiej masie, to branżowo przyjmuje się że jest to około pięciu lat. Bardzo różnie to bywa - w naszej konstelacji znajdują się starsze egzemplarze, które nadal wykonują zobrazowania. Kosmos jest dosyć wrogim środowiskiem - w branży znane są przypadki, w których satelity przestawały funkcjonować dość szybko - np. nie mogąc nawiązać łączności, albo przestając poprawnie funkcjonować zaraz po uruchomieniu na orbicie. Przez lata w ICEYE zrealizowaliśmy sporo wyniesień, mamy nasze wewnętrzne procedury i robimy wszystko by mieć pewność, że sprzęt jest dobrze przetestowany i sprawny. Jesteśmy dobrej myśli - wszystko przebiega zgodnie z harmonogramem oraz działa bardzo dobrze". Warto tutaj podkreślić, że wraz z dostawą sprzętu przekazano również kompetencje niezbędne do utrzymania realnej zdolności operacyjnej.
Operacyjna wartość konstelacji SAR wiąże się także z wysoką zdolnością wykrywania zmian zachodzących na powierzchni Ziemi. Jak przekazał Witold Witkowicz, pytany o to, czy można się ukryć przed tego typu satelitami: "Zawsze można próbować, jednak satelity bardzo dobrze wykrywają zmiany zachodzące na powierzchni Ziemi. Ukrycie jest możliwe głównie pod ziemią".
Partnerstwo z perspektywą rozwoju
Program MikroSAR został zrealizowany przez konsorcjum ICEYE Polska i WZŁ-1, a zastosowane przez spółkę z Grupy PGZ rozwiązanie integruje systemy komunikacji i transmisji danych, bezpieczeństwa, zasilania oraz dedykowany system antenowy w specjalnie wyposażonym kontenerze transportowym. Taka architektura ma umożliwiać szybkie i skuteczne przekazywanie danych rozpoznawczych odbiorcom na każdym poziomie dowodzenia.
"Z całą pewnością Polskie Wojsko może liczyć na ICEYE. Współpraca i partnerstwo, które zawiązaliśmy z Siłami Zbrojnymi w ramach projektu MikroSAR, są na bardzo wysokim poziomie i zamierzamy ten standard utrzymać. Mamy również pomysły na poszerzenie naszego partnerstwa z Siłami Zbrojnymi - rozmawiamy o tym, ale jest zdecydowanie za wcześnie by mówić o tym więcej" - podsumował Witold Witkowicz.
