Decyzja o zakupie bomb GBU-53/B SDB II jest bezpośrednio powiązana z największym w historii Finlandii programem zbrojeniowym czyli nabyciem 64 myśliwców piątej generacji F-35A Lightning II od amerykańskiego koncernu Lockheed Martin za kwotę 9,4 mld dolarów. Jak podkreślił fiński resort obrony, nowy nabytek stanowi uzupełnienie uzbrojenia klasy powietrze-ziemia dla floty F-35.
Pakiet zakupowy, realizowany w ramach procedury Foreign Military Sales (FMS), jest kompleksowy. Obejmuje on nie tylko same pociski, ale również części zamienne, niezbędną dokumentację, transport, szkolenie personelu oraz pełne wsparcie techniczne i logistyczne ze strony producenta i dostawcy.
Dostawy pierwszych myśliwców F-35 do Finlandii mają rozpocząć się w drugiej połowie 2026 roku. Samoloty te będą stopniowo zastępować wysłużoną flotę maszyn F/A-18 Hornet. Program szkolenia fińskich pilotów i techników już trwa w Stanach Zjednoczonych, m.in. w bazie Ebbing w Arkansas.
Co istotne, umowa zawiera znaczący pakiet współpracy przemysłowej. Fiński przemysł obronny, na czele z firmą Patria, został włączony w globalny łańcuch dostaw F-35. W Finlandii powstanie m.in. zakład montażu końcowego kadłubów oraz centrum serwisowania silników, co zapewni około 4500 miejsc pracy i transfer nowoczesnych technologii.
Czym jest bomba GBU-53/B StormBreaker?
Bomba GBU-53/B StormBreaker, produkowana przez firmę Raytheon (część koncernu RTX), jest klasyfikowana jako inteligentna, precyzyjna amunicja szybująca. Jej rozwój rozpoczął się w 2006 roku w odpowiedzi na zapotrzebowanie na broń zdolną do niszczenia celów ruchomych w każdych warunkach pogodowych z bezpiecznej odległości.
Sercem bomby StormBreaker jest jej innowacyjny, trójzakresowy system naprowadzania, który łączy w sobie radar milimetrowy pozwalający na działanie w trudnych warunkach atmosferycznych, takich jak deszcz, mgła czy dym, głowicę termowizyjną (na podczerwień) umożliwiającą precyzyjną identyfikację celu oraz półaktywne naprowadzanie laserowe, które pozwala na wskazywanie celu przez siły naziemne lub inną platformę powietrzną. Dzięki fuzji danych z tych sensorów bomba może samodzielnie klasyfikować i priorytetyzować cele, a także otrzymywać aktualizacje o ich położeniu już po zrzuceniu dzięki dwukierunkowemu łączu danych Link 16. Pozwala to na skuteczne rażenie celów ruchomych, takich jak pojazdy pancerne, z odległości nawet do 74 km. W przypadku celów stacjonarnych zasięg ten wzrasta do ponad 110 km.
Kluczową zaletą GBU-53/B jest jej niewielki rozmiar i masa (ok. 93 kg). Dzięki temu myśliwce mogą przenosić znacznie więcej amunicji w trakcie jednej misji. Myśliwiec F-35A, z myślą o zachowaniu właściwości stealth, może przenosić osiem bomb StormBreaker w wewnętrznych komorach uzbrojenia. W misjach, gdzie niewykrywalność nie jest priorytetem, całkowita liczba przenoszonych bomb może wzrosnąć do 24, przy wykorzystaniu zewnętrznych pylonów. Ta cecha radykalnie zwiększa siłę ognia pojedynczego samolotu i pozwala na jednoczesne atakowanie wielu celów podczas jednego lotu.