Hürjet z kontraktem wartym 2,6 mld euro. Turcja wchodzi na europejski rynek szkoleniowy

Hürjet dla Hiszpanii

Turecka Korporacja Lotniczo-Kosmiczna (TUSAŞ) zawarła umowę dotyczącą eksportu tureckiego samolotu szkolno-treningowego i szturmowego Hürjet. Maszyna została wybrana w ramach Zintegrowanego Systemu Zaawansowanego Szkolenia Lotniczego Hiszpanii jako podstawowa platforma szkoleniowa dla tamtejszych Sił Powietrznych i Kosmicznych (Ejército del Aire y del Espacio). Kontrakt podpisano pomiędzy Ministerstwem Obrony Hiszpanii a konsorcjum TUSAŞ–Airbus, informuje Anadolu.

Zamówienie obejmuje pakiet eksportowy składający się z 30 samolotów Hürjet. Ich produkcja będzie realizowana w zakładach TUSAŞ w Turcji. Zgodnie z harmonogramem dostawy mają rozpocząć się w czwartym kwartale 2028 roku i potrwać do 2036 roku. Plany zakładają, że pierwsi następcy używanych obecnie przez Madryt 19 samolotów Northrop SF-5M Freedom Fighter, trafią do Hiszpanii w konfiguracji początkowej w latach 2028–2029. Następnie maszyny zostaną zmodyfikowane zgodnie z wymaganiami Ejército del Aire y del Espacio.

Serwis Flight Global zwraca uwagę, że pierwsza para Hürjet'ów zostanie zmodyfikowana w zakładach Airbusa w Getafe pod Madrytem, a proces modyfikacji obejmie m.in. instalację opracowanych w Hiszpanii systemów misji i szkolenia, systemów zarządzania dźwiękiem, systemów rejestracji misji i symulatorów uzbrojenia. Airbus, we współpracy z innymi hiszpańskimi dostawcami, opracuje również nowy naziemny system szkoleniowy. Ma on trafić do bazy lotniczej Talavera la Real w 2028 roku.

Hiszpania poszukując następcy używanych od lat 70. XX wieku Northrop SF-5M rozważała też inne opcje, w tym samoloty Boeing T-7A Red Hawk, Leonardo M-346 Master, czy KAI T-50. Ostatecznie wybór padł na Turcję i wydaje się, że przeważyły go takie czynniki jak chociażby konkurencyjna oferta przemysłowa i współpraca z Airbus Defence & Space, perspektywa dużego udziału hiszpańskich firm, czy gotowość maszyny do wejścia do służby.

Historyczny kontrakt eksportowy dla Turcji?

Przedstawiciele tureckiego sektora obronnego podkreślają, że jest to historyczne osiągnięcie eksportowe, potwierdzające rosnącą pozycję Turcji jako wiarygodnego i konkurencyjnego dostawcy zaawansowanych systemów wojskowych. Szczególne znaczenie ma fakt, że do uzbrojenia europejskiego państwa członkowskiego NATO trafi samolot zaprojektowany i wyprodukowany w całości w oparciu o tureckie krajowe kompetencje.

Co równie istotne, kontrakt o wartości 2,6 mld euro nie ogranicza się wyłącznie do dostaw samych maszyn. Obejmuje również kompletną architekturę szkolenia pilotów lotnictwa bojowego, naziemne systemy symulacji i szkolenia, infrastrukturę obsługi technicznej oraz długoterminowe wsparcie operacyjne. Zdaniem strony tureckiej świadczy to o dojrzałości tamtejszego przemysłu w obszarach projektowania, produkcji, integracji systemów i certyfikacji.

Agencja Anadolu podkreśla z kolei, że eksport Hürjet'a do Hiszpanii ma wzmocnić pozycję Turcji na globalnym rynku lotniczym i otworzyć drogę do kolejnych kontraktów na zaawansowane platformy szkoleniowe i bojowe.

Hürjet - nowoczesna platforma szkolno-bojowa

Hürjet to naddźwiękowy, jednosilnikowy samolot szkolno-treningowy i szturmowy nowej generacji opracowany przez Turkish Aerospace Industries (TAI) jako zaawansowany samolot szkolenia i lekki samolot bojowy. Program Hürjet został zainicjowany pod koniec drugiej dekady XXI wieku jako odpowiedź na potrzebę zastąpienia wysłużonych samolotów szkolnych T‑38 Talon oraz częściowo F‑5, wykorzystywanych zarówno w szkoleniu, jak i w roli samolotów pokazowych.

Tureckie siły powietrzne potrzebowały platformy, która pozwoli szkolić pilotów do obsługi nowoczesnych myśliwców generacji 4,5 i 5 takich jak F-16 czy przyszły turecki myśliwiec KAAN, a jednocześnie będzie zdolna wykonywać zadania bojowe w konfliktach o niższej intensywności. Hürjet od początku projektowano więc jako samolot wielozadaniowy. Z jednej strony zaawansowany samolot do szkolenia, z drugiej lekki samolot bojowy zdolny do realizacji misji wsparcia z powietrza, patrolu, obrony powietrznej, czy dozoru przestrzeni powietrznej. W ten sposób program ma ograniczyć koszty eksploatacji bardziej zaawansowanych myśliwców, przenosząc część zadań na tańszą platformę.

Napęd Hürjet'a stanowi jeden silnik F404-GE-102, szeroko stosowany w samolotach szkolnych i bojowych na świecie. Według danych producenta maszyna osiąga prędkość maksymalną rzędu Ma 1,4, może operować na pułapie około 14 kilometrów i charakteryzuje się wysoką manewrowością, istotną zarówno w szkoleniu zaawansowanym, jak i w zadaniach bojowych. Zasięg operacyjny, w zależności od konfiguracji i masy przenoszonego uzbrojenia, sięga około 2000 kilometrów.