- Ankieta agencji STEM (kwiecień br.) wykazała, że 62% Czechów uważa, iż polityka USA pod prezydenturą Donalda Trumpa osłabia zdolności obronne NATO.
- Pogląd ten dominuje zarówno wśród wyborców partii opozycyjnych, jak i sympatyków niektórych partii rządzących.
- Czesi za największe zagrożenie dla swojego kraju uznają wojnę na Ukrainie (27% badanych).
Najnowsze badanie opinii publicznej przeprowadzone w Czechach pokazuje postrzeganie przez Europejczyków polityki transatlantyckiej w dobie drugiej prezydentury Donalda Trumpa. Wynika z niego, że ponad 6 na 10 Czechów jest zdania, że działania obecnej administracji USA szkodzą Sojuszowi Północnoatlantyckiemu.
Niepokojące wyniki sondażu: Czesi tracą zaufanie do USA jako lidera NATO
Sondaż, przeprowadzony przez renomowaną czeską agencję STEM w dniach 22–30 kwietnia 2025 roku na reprezentatywnej próbie 1315 osób, pokazuje wyraźny brak zaufania do kierunku obranego przez Biały Dom. Dokładnie 62% ankietowanych zgodziło się ze stwierdzeniem, że USA pod przewodnictwem prezydenta Donalda Trumpa osłabiają zdolności obronne NATO. Zaledwie 7% badanych wyraziło opinię przeciwną, co pokazuje skalę pesymizmu w czeskim społeczeństwie. Pozostali ankietowani nie mieli w tej kwestii wyrobionego zdania.
Czeskie obawy nie biorą się z próżni. Są one bezpośrednią reakcją na coraz bardziej konfrontacyjną retorykę Donalda Trumpa wobec Sojuszu. W ostatnich miesiącach prezydent USA wielokrotnie wypowiadał się w sposób negatywny o NATO m.in nazywał Sojuszu "papierowym tygrysem" i publicznie rozważał wycofanie Stanów Zjednoczonych z jego struktur. Administracja Trumpa zagroziła również wprowadzeniem zmian, w ramach których państwa niewydające wystarczających środków na obronność mogłyby stracić prawo głosu w kluczowych decyzjach. Dodatkowo, Waszyngton zapowiedział stopniowe ograniczanie liczby sił i sprzętu wojskowego przeznaczonego do działań NATO, planując przesunięcie części potencjału w region Indo-Pacyfiku.
Krytyka polityki Trumpa ponad podziałami politycznymi
Analiza wyników badania z podziałem na sympatie polityczne przynosi jeszcze ciekawsze wnioski. O ile wysoki odsetek krytyków polityki USA wśród wyborców opozycji nie jest zaskoczeniem, o tyle niepokój jest powszechny także w elektoratach partii tworzących nowy rząd premiera Andreja Babiša. Krytyczne zdanie na temat roli USA dominuje wśród sympatyków ruchu ANO, a nawet eurosceptycznych partii Zmotoryzowani (Motoristé) oraz Wolność i Demokracja Bezpośrednia (SPD).
Jest to szczególnie znamienne w przypadku wyborców partii Zmotoryzowani, którym często przypisuje się sympatię dla Donalda Trumpa i jego ruchu MAGA. Mimo ideologicznej bliskości, również oni dostrzegają negatywny wpływ obecnej polityki Białego Domu na bezpieczeństwo transatlantyckie. Pokazuje to, że obawy o spójność i realną siłę NATO wykraczają poza tradycyjne podziały polityczne w Czechach.
Kontekst międzynarodowy: Co Czesi postrzegają jako największe zagrożenie?
Obawy o spójność NATO są nierozerwalnie związane z realnymi zagrożeniami geopolitycznymi. Sondaż STEM zapytał również Czechów, które z aktualnych konfliktów na świecie uważają za największe zagrożenie dla swojego kraju. Odpowiedzi nie pozostawiają złudzeń:
- Wojna na Ukrainie – za zasadnicze zagrożenie uznało ją 27 procent ankietowanych.
- Wojna Izraela i USA przeciw Iranowi – jako takie zagrożenie wskazało ją 11 procent badanych.
Bliskość geograficzna konfliktu w Ukrainie i historyczne doświadczenia Czech sprawiają, że to właśnie rosyjski imperializm jest postrzegany jako najbardziej bezpośrednie niebezpieczeństwo. W tym kontekście wszelkie sygnały o osłabieniu jedności i zdolności odstraszania sojuszu obronnego na świecie muszą budzić szczególny niepokój.
Niepokój ten może być dodatkowo wzmacniany przez niedawną zmianę na czeskiej scenie politycznej. Nowy rząd Andreja Babiša zasygnalizował odejście od jednoznacznego wsparcia militarnego dla Kijowa, które charakteryzowało poprzedni gabinet. Chociaż Praga ma kontynuować koordynację tzw. inicjatywy amunicyjnej, będzie to uzależnione od finansowania przez inne państwa.
Wiara w Sojusz, nieufność wobec lidera
Mimo głębokiego sceptycyzmu wobec polityki obecnego prezydenta USA, ogólne poparcie Czechów dla samego członkostwa w NATO pozostaje na bardzo wysokim poziomie. Inne badania z ostatnich lat pokazują, że poparcie to oscyluje w granicach 70-80%, co świadczy o fundamentalnym zaufaniu do Sojuszu jako gwaranta bezpieczeństwa.
Czesi wyraźnie odróżniają więc trwałą wartość strategiczną NATO od bieżącej, kontrowersyjnej polityki jego najważniejszego członka. Ich niepokój nie dotyczy idei wspólnej obrony, lecz obawy, że działania lidera mogą tę ideę podważyć od wewnątrz.
Polecany artykuł:
Podcasty
Playlisty tematyczne
