Spis treści
Arctic Sentry – cele i dowodzenie
Arctic Sentry została – 11 lutego 2026 roku – formalnie zainicjowana przez Sojusznicze Dowództwo ds. Operacji (ang. Allied Command Operations, ACO). ACO jest jednym z dwóch strategicznych dowództw NATO, odpowiedzialnym za planowanie i prowadzenie wszystkich operacji wojskowych Sojuszu. Jak podkreślił naczelny dowódca sił sojuszniczych w Europie (SACEUR), gen. Alexus G. Grynkewich, aktywność „podkreśla zaangażowanie Sojuszu w ochronę jego członków i utrzymanie stabilności w jednym z najbardziej strategicznych i wymagających środowiskowo obszarów świata” oraz „wykorzysta siłę NATO, by chronić nasze terytorium i zapewnić bezpieczeństwo Arktyki i Dalekiej Północy”. Arctic Sentry ma scalać rozproszone dotąd działania sojuszników w Arktyce w jedno spójne podejście operacyjne, dając Kwaterze Głównej Sojuszniczych Sił Europy (ang. Supreme Headquarters Allied Powers Europe, SHAPE) pełniejszą „widoczność” aktywności państw członkowskich w regionie. W praktyce obejmuje to (m.in.) duńskie ćwiczenia pk. "Arctic Endurance" oraz norweskie manewry pk. "Cold Response", na które zaczęły już przybywać siły Sojuszu.
Dowództwo nad Arctic Sentry objęło Joint Force Command Norfolk – najmłodsze spośród dowództw NATO, którego strefa odpowiedzialności od grudnia obejmuje cały obszar arktyczny i strefy pomiędzy Ameryką Północną a Europą. Generał Alexus G. Grynkewich określił Norfolk jako „pomost między Ameryką Północną a Europą, broniący strategicznych podejść między dwoma kontynentami i nie tylko”, co w praktyce oznacza, że to właśnie to dowództwo będzie koordynować działania morskie, lotnicze i lądowe na północnym Atlantyku. ACO i JFC Norfolk mają ściśle współpracować z Sojuszniczym Dowództwem ds. Transformacji (ang. Allied Command Transformation, ACT) oraz koordynować aktywność z Dowództwem Obrony Północnoamerykańskiej Przestrzeni Powietrznej i Kosmicznej (ang. North American Aerospace Defense Command, NORAD), a także dowództwami NORTHCOM i EUCOM, co dodatkowo wiąże arktyczną aktywność NATO z systemem obrony powietrzno-kosmicznej Ameryki Północnej.
Polecany artykuł:
Spór o Grenlandię i europejski ciężar operacyjny
Tłem politycznym dla Arctic Sentry jest narastający spór między Stanami Zjednoczonymi a Danią o podział odpowiedzialności za obronę Grenlandii. Waszyngton zarzucał Kopenhadze zbyt niskie zaangażowanie w bezpieczeństwo wyspy, która z jednej strony ma znaczenie ze względu na zasoby – w tym minerały ziem rzadkich – a z drugiej kontroluje kluczowe szlaki komunikacyjne między Ameryką Północną a Europą. Utworzenie misji ma pokazać, że europejscy sojusznicy są gotowi wziąć większą odpowiedzialność za obronę regionu i tym samym rozbroić jeden z najpoważniejszych kryzysów politycznych w historii NATO. Według analiz, chęć wydzielenia kontyngentów na potrzeby Arctic Sentry sygnalizowały m.in. Wielka Brytania, Niemcy, Francja, Norwegia, Szwecja i Kanada, przy utrzymaniu kluczowej roli amerykańskiej bazy Pituffik na Grenlandii.
Polecany artykuł:
Europa pod większą presją w Arktyce
Wicesekretarz generalna NATO, Radmila Shekerinska, podczas spotkania – 2 lutego 2026 roku – w Oslo zwracała uwagę, że bezpieczeństwo Arktyki „nie jest tylko kwestią Norwegii i sojuszników arktycznych, ale interesem wszystkich państw NATO” oraz że Sojusz potrzebuje stabilnych i przewidywalnych inwestycji obronnych, aby sprostać rosnącym wyzwaniom na północy. Podkreśliła też, że po decyzjach przywódców NATO w Hadze przemysł obronny państw członkowskich przyśpiesza, zwiększając (m.in.) produkcję amunicji. W tym szerszym kontekście Arctic Sentry staje się testem dla zdolności Europy do przejęcia większej części operacyjnego ciężaru w kluczowym regionie.
Podcasty
Playlisty tematyczne
