Spis treści
Lotniskowiec w Oslo, rozmowy o współpracy
Brytyjski lotniskowiec typu Queen Elizabeth HMS "Prince of Wales" (R09) przybył do Oslo po zakończeniu morskiej części jesiennej fazy operacji pk. "Firecrest". Jego pokład stał się miejscem spotkań przedstawicieli władz, sił zbrojnych i przemysłu obronnego, poświęconych bezpieczeństwu euroatlantyckiemu. Podczas International Sea Power Conference 10 listopada Luke Pollard, minister odpowiedzialny za gotowość obronną i przemysł, wezwał do ściślejszego powiązania sił morskich północnej Europy z ich zapleczem przemysłowym.
Luke Pollard wskazał, że wspólne operacje powinny mieć oparcie we wspólnym planowaniu zakupów, kompatybilnym wyposażeniu i połączonych łańcuchach dostaw. Narzędziem tej współpracy mają być kierowane przez Zjednoczone Królestwo Połączone Siły Ekspedycyjne (ang. The Joint Expeditionary Force, JEF). Minister podkreślił przy tym, że integracja ma uzupełniać działania NATO, przedstawiając kierunek rozwoju współpracy między państwami, ich siłami zbrojnymi i przedsiębiorstwami.
Jeżeli mamy walczyć razem, powinniśmy również wspólnie projektować i dostarczać wyposażenie. Wspólne wyzwania wymagają wspólnych rozwiązań
— stwierdził Luke Pollard podczas wystąpienia na konferencji International Sea Power Conference w Oslo, 10 listopada 2026 r.
Wspólne zaplecze, dłuższe działanie na morzu
Brytyjska propozycja zakłada szerszy dostęp do sojuszniczych portów, remontów i zaopatrzenia. Okręty mogłyby dłużej pozostawać w rejonie działań, bez konieczności powrotu do macierzystych baz po amunicję czy w celu usunięcia usterki. Luke Pollard postuluje więc zacieśnienie współpracy także między stoczniami i dostawcami wyposażenia. Wspólne zaplecze ma ułatwić utrzymanie okrętów w gotowości i szybsze wzmacnianie sił na północy Europy.
Takie podejście wiąże się z mobilnością wojskową, czyli możliwością sprawnego przemieszczania sił i zapewnienia im zaopatrzenia. Sama zdolność dotarcia do rejonu działań nie wystarcza, jeżeli później brakuje paliwa, amunicji lub możliwości naprawy sprzętu. NATO wskazuje dlatego, że skuteczna obrona wymaga zarówno drożnych szlaków transportowych, jak i infrastruktury, zapasów oraz zdolności logistycznych pozwalających utrzymać przerzucone siły. Wspólne zaplecze morskie jest jednym z elementów tego systemu.
Obecny rejs HMS "Prince of Wales" — oprócz demonstrowania bandery — pokazał praktyczne znaczenie takiej współpracy. Lotniskowiec pobrał amunicję przy wojskowym nabrzeżu w Hammernesodden w Norwegii. Według Royal Navy był to pierwszy taki załadunek na jednostkę typu Queen Elizabeth poza Zjednoczonym Królestwem. Norwegowie zapewnili również ochronę operacji. Możliwość skorzystania z sojuszniczego portu poszerza warianty działania zespołu i ogranicza jego zależność od własnych baz, choć nie zastępuje zaopatrywania okrętów na morzu.
Daleka Północ i szlaki łączące Europę z Ameryką
Daleka Północ, określana w dokumentach anglojęzycznych jako High North, ma znaczenie wykraczające poza bezpieczeństwo państw arktycznych. Północny Atlantyk łączy Amerykę Północną z Europą i stanowi drogę przerzutu wojsk, wyposażenia oraz zaopatrzenia. Szczególną rolę odgrywa obszar między Grenlandią, Islandią i Zjednoczonym Królestwem, znany jako tzw. GIUK (z ang. Greenland–Iceland–United Kingdom). Ochrona tych przejść oraz prowadzących przez Atlantyk szlaków warunkuje możliwość wzmacniania europejskich sojuszników w razie konfliktu. NATO uznaje rosyjskie zdolności do zakłócania tego przerzutu za wyzwanie strategiczne.
Niedawne ćwiczenie pk. "Neptune Strike 26-4" sprawdzało współdziałanie sił morskich i lotniczych na rozległym obszarze, obejmującym także wody u wybrzeży Norwegii. HMS "Prince of Wales" działał tam z okrętami sojuszników, a jego skrzydło wykonywało zadania uderzeniowe. Całe ćwiczenie, prowadzone również na Morzu Śródziemnym, objęło 17 państw, 20 okrętów i 40 statków powietrznych.
Podobne zadania realizowano podczas tegorocznego ćwiczenia pk. "Northern Viking 26" na Islandii i otaczających ją wodach. Uczestniczące siły, w tym stałe zespoły okrętów NATO, ćwiczyły obronę wyspy, ochronę infrastruktury i utrzymanie swobody żeglugi w obszarze GIUK. Takie przedsięwzięcia sprawdzają zdolność wspólnego działania. Propozycja ministra Luke'a Pollarda dotyczy tego, co pozwala tę zdolność podtrzymać — dostępnego zaplecza, sprawnego zaopatrzenia i przemysłu zdolnego wspierać okręty także poza ich macierzystymi bazami.
