W tych miejscach turyści przywykli do widoku uzbrojonych funkcjonariuszy. Czas na Polskę?
Od Londynu, przez Lazurowe Wybrzeże i Hiszpanię po Tel Aviv. W najpopularniejszych miejscach turystycznych na świecie od lat widać patrole policji uzbrojone w broń długą. To efekt wielu aktów terroru, jakie nawiedziły te kraje. W chwili zagrożenia liczą się sekundy, a to, jak wyposażeni są obecni na miejscu funkcjonariusze, może zadecydować o życiu wielu ludzi.
Po tragedii, jaka rozegrała się na rynku Starego Miasta w Krakowie, trzeba zadać sobie pytanie, czy funkcjonariusze polskiej policji nie powinni być lepiej uzbrojeni. – Chciałbym zauważyć, że była to interwencja podjęta błyskawicznie i profesjonalnie, nie tylko w perspektywie Policji, ale także w odniesieniu do innych służb. Policjanci służby prewencyjnej mimo ograniczeń dotyczących swojego standardowego wyposażenia indywidualnego i uzbrojenia, w obliczu zagrożenia życia mieszkańców Krakowa, nie mogli nie podjąć tej interwencji - byli profesjonalni, odważni i skuteczni, ich bohaterska postawa ograniczyła rozmiary tragedii – ocenia w rozmowie z Portalem Obronnym insp. dr Rafał Batkowski, były komendant wojewódzki Policji, członek Zarządu EUROPOLu, a wcześniej Naczelnik Zarządu Operacji Antyterrorystycznych w KGP. – Pragnę przekazać wyrazy najgłębszego współczucia rodzinom ofiar oraz poszkodowanym – dodaje.
– Zwróćmy uwagę, że taki zamach to sytuacja bez precedensu w Polsce. Odpowiedzią będą zapewne zmiany związane z taktyką działania w zagrożonej przestrzeni publicznej, doskonalenie wyposażenia policjantów oraz, o co szczególnie zabiegam, szersze działania edukacyjne, świadomościowe dedykowane każdej i każdemu z nas. Przed nami także konieczność pilnych zmian w odniesieniu do praktyk ewakuacyjnych, dzisiaj związanych z postępowaniem przeciwpożarowym, a także nowe procedury reagowania w zakładach pracy, szkołach, szpitalach, urzędach i innych obiektach gdzie przebywa dużo osób. Dla przykładu, niezbędne może okazać się szerokie wsparcie taktyczne związane z policjantami uzbrojonymi w broń automatyczną, przygotowanymi do podjęcia bezpośredniej walki z napastnikiem - aktywnym strzelcem. W innych państwach są patrole Policji, wojska, czy żandarmerii, z widoczną bronią długą. To nie jest czas na formułowanie ostatecznych rekomendacji. Sądzę jednak, że należy wzmocnić odporność przestrzeni publicznych w dużych miastach w wymiarze systemowym: odpowiednie rozlokowanie patroli, wspartych mobilnymi, dobrze uzbrojonymi (w tym w karabinki automatyczne) i wyszkolonymi patrolami interwencyjnymi; koordynacja ze Strażą Miejską i innymi służbami - nowoczesne zintegrowane zarządzanie bezpieczeństwem miast; nowoczesne systemy wizyjne z analityką AI, reagujące na uzbrojone osoby, huk wystrzału etc.; oprogramowanie do zarządzania danymi miejskim w zakresie bezpieczeństwa, w tym funkcjonalności badania social mediów oraz bariery antyterorystyczne i wreszcie kompetencje zarządcze dotyczące reagowania w kryzysie – podkreśla ekspert. Dodaje jednak, że na wysnuwanie kategorycznych wniosków jest jeszcze za wcześnie. – Nie chciałbym dzisiaj komentować, czy pouczać kogokolwiek, bo nie znamy jeszcze wszystkich szczegółów tragedii – mówi dr Batkowski.
Zagrożenie terrorystyczne a kompetencje straży miejskiej
Pojawiają się też głosy o potrzebie dozbrojenia i rozszerzenia uprawnień straży miejskiej. Taka decyzja zapadła już m.in. w Czechach. Kraj ten doświadczył niemal trzy lata temu krwawego aktu terroru. Na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola w Pradze 21 grudnia 2023 r. doszło do strzelaniny, w której zginęło 14 osób. Od tamtej pory zaczęto wzmacniać nie tylko policję państwową, lecz także straże miejskie. Od początku tego roku strażnicy mogą korzystać zarówno z broni krótkiej, jak i długiej, chociaż większość gmin nie zdecydowała się na ten krok. Jednak bardzo często to właśnie strażnicy znajdują się pierwsi na miejscu zdarzenia, co wynika z charakteru ich służby. Czy Polska powinna pójść tą samą ścieżką i przystosowanać straże miejskie do reagowania na zagrożenie terrorystyczne? – Nie wykluczałbym aby wybrane komórki Straży Miejskiej, w toku swoich zadań w zagrożonych zamachami miejscach publicznych, mogły posiadać broń palną w celu ochrony zdrowia i życia innych osób oraz swojego. Jednak, tworzenie specjalnych jednostek SM jest wydaje mi się rzeczą niepotrzebną. To są zadania Policji – podsumowuje.