Prof. Jan Maciejewski, podpułkownik WP w stanie spoczynku, jest autorem wielu prac z dziedziny socjologii wojny oraz socjologii grup dyspozycyjnych. Tym razem zacne i utytułowane grono naukowców dedykowało swoje spojrzenie przedmiotowi 30-letniej naukowej działalności twórcy tej unikatowej subdomeny socjologii. Zostało ono zawarte w książce „Bezpieczeństwo, wartości, wspólnota. Inspiracje socjologiczne w kręgu myśli Jana Maciejewskiego” (Wydawnictwo Adam Marszałek), zaprezentowanej 2 lipca w Oratorium Marianum Uniwersytetu Wrocławskiego.
– Książka stanowi nie tylko wyraz uznania dla imponującego dorobku naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego Profesora, lecz jest swoistą, wielowymiarową refleksją nad kondycją współczesnych instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa, wspólnoty i jednostki. To narracja o bezpieczeństwie rozumianym nie tylko jako system instytucji, lecz także jako przestrzeń wartości, relacji i odpowiedzialności za drugiego człowieka. Uznani autorzy reprezentujący różne środowiska naukowe podejmują problematykę funkcjonowania obszaru grup dyspozycyjnych, zagrożeń hybrydowych, przemian społecznych oraz roli wartości i odpowiedzialności w późnej nowoczesności – wyjaśnia Katarzyna Górowicz-Maćkiewicz, rzeczniczka prasowa Uniwersytetu Wrocławskiego.
Czym są grupy dyspozycyjne? Z grubsza ujmując: są to zhierarchizowane formacje społeczne powołane do bezzwłocznej reakcji na kryzysy. Ich zadaniem jest ochrona obywateli, państwa i infrastruktury krytycznej. Charakteryzują się ścisłym podporządkowaniem dysponentowi (np. państwu) oraz gotowością do wykonywania rozkazów w trudnych warunkach. Można je przypisać do czterech kategorii systemowych:
• militarnej – Siły Zbrojne RP jako fundament bezpieczeństwa państwa,
• paramilitarnej – służby dbające o porządek wewnętrzny i bezpieczeństwo granic,
• cywilnej – służby ratunkowe,
• ochotniczej – organizacje społeczne i stowarzyszenia wspierające profesjonalne służby w sytuacjach kryzysowych.
Socjologia grup dyspozycyjnych bada, jak te formacje są zorganizowane do natychmiastowego reagowania na zagrożenia i sytuacje kryzysowe. Analizuje ich dobór kadr, szkolenie, dyscyplinę, strukturę wewnętrzną oraz ocenia, jak ich funkcjonowanie odpowiada nowym zagrożeniom. Można powiedzieć, że to socjologia instytucji gotowych do działania pod presją, których zadaniem jest ochrona porządku, bezpieczeństwa i podstawowych zasobów państwa oraz społeczeństwa.
Książka „Bezpieczeństwo, wartości, wspólnota. Inspiracje socjologiczne w kręgu myśli Jana Maciejewskiego” o tym właśnie traktuje. Jest adresowana do socjologów, badaczy sfery bezpieczeństwa, przedstawicieli wszystkich dziedzin nauk społecznych, młodych pracowników nauki, doktorantów, studentów, a także praktyków związanych z systemami bezpieczeństwa publicznego i prywatnego. Powinna też zaciekawić decydentów związanych z instytucjami, których statutowym zadaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa państwu i jego obywatelom.
Wkrótce w Portalu Obronnym ukaże się rozmowa z Szanownym Jubilatem o funkcjonowaniu grup dyspozycyjnych w warunkach pewnego, ostatnio bardzo głośnego, międzynarodowego kryzysu.
Polecany artykuł:
Podcasty
Playlisty tematyczne
