28 maja w siedzibie Dowództwa Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni w Legionowie w obecności wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza, sekretarza stanu w MON Cezarego Tomczyka oraz Magdaleny Sobkowiak-Czarneckiej, Pełnomocnik Rządu ds. Instrumentu na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa, podpisano pierwsze umowy finansowane z programu SAFE.
Jest to oficjalne rozpoczęcie fazy wykonawczej programu, na który Polska czekała z dużą nadzieją. Podpisane w czwartek kontrakty to dopiero początek – do końca tygodnia planowane jest zawarcie około 40 podobnych umów.
Pierwsze podpisane umowy dotyczą niezwykle zaawansowanych technologii, które trafią bezpośrednio do specjalistów z Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni. Wśród zakontraktowanych rozwiązań znalazły się:
- Postkwantowy szyfrator IP od firmy Enigma sp. z o.o.
- System kryptograficzny wysokiego zaufania od Krypton Polska sp. z o.o.
- System bezpiecznej wymiany danych od Filbico sp. z o.o.
- Mobilne laboratorium cyberbezpieczeństwa od Media sp. z o.o.
Jak mówił po podpisaniu premier Donald Tusk:
"To jest ten dzień – kropka nad „i” została postawiona: europejskie pieniądze są zagwarantowane, a Polska jest najbardziej zaawansowana w realizacji swoich projektów (...) Program SAFE rozpoczął się podczas polskiej prezydencji. Ciężko pracowaliśmy, aby doprowadzić go do końca".
Jak podkreślił Tusk:
"Z pieniędzy z SAFE będzie korzystało ponad 10000 polskich firm, zapewniając miejsca pracy (...) 180 mld z SAFE na polską gospodarkę, obronność i wojsko to bezprecedensowa i dziejowa sytuacja".
Głos potem zabrał wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz:
"To program dla bezpieczeństwa państwa polskiego, dla wzmocnienia wschodniej flanki NATO i dla bezpieczeństwa granicy Unii Europejskiej. Wszystko to będzie dzięki niemu realizowane. Polska jest absolutnym liderem. Po pierwsze wymyśliła ten projekt podczas polskiej prezydencji. Pan premier zaproponował innowacyjne rozwiązanie w Unii Europejskiej. Widzimy, że Unia Europejska musi się zmieniać. Musi brać większą odpowiedzialność za bezpieczeństwo i nikt lepiej niż Polska tego nie rozumie. Nikt też lepiej niż Polska nie przeanalizował i nie przedstawił rozwiązań, które umożliwiają budowę autentycznie wielkiej i bezpiecznej Polski, a przez to także silnej i bezpiecznej Europy".
Jak podkreślił:
"Jesteśmy absolutnym liderem spośród wszystkich państw uczestniczących w mechanizmie SAFE. To oznacza, że przygotowanie, strategia, determinacja i wiara w sens tego projektu były obecne od samego początku. Cyberwojsko to dziś sztuczna inteligencja, kryptografia, szyfrowanie, bezpieczne przekazywanie informacji i cyberobrona. Tarcza Wschód to nie tylko fizyczna infrastruktura, fortyfikacje i sprzęt. To także cybernetyczna tarcza działająca każdego dnia - od świtu do nocy. Chroni jednostki wojskowe, infrastrukturę krytyczną, ale również wspiera polskie firmy. Dla mnie i ministra Tomczyka jest to moment szczególny, ponieważ w Ministerstwie Obrony Narodowej nadzoruje on obszary związane z innowacjami i cyberbezpieczeństwem".
Z kolei Magdalena Sobkowiak-Czarnecka przypomniała, że dokładnie rok temu weszło w życie rozporządzenie SAFE. Polska od początku wzięła w tej sprawie na siebie rolę lidera:
"To my projektowaliśmy to rozporządzenie. To my wystąpiliśmy o największą alokację, jedną trzecią wszystkich środków przeznaczonych dla całej Unii Europejskiej. To my jako pierwsi podpisaliśmy umowę i to my jako pierwsi zaczynamy wydawać te pieniądze. Ta historia dzieje się dziś na naszych oczach. Jesteśmy częścią tej historii. Myślę, że niektórych dzisiaj mocno bolą zęby, bo jednak stara prawda okazała się właściwa, chwal się małym. Jak widzicie, podpisujemy umowy nie w Berlinie, ale w Warszawie, z polskimi firmami. Wszystko realizowane jest na czas".
Czym jest program SAFE i dlaczego Polska jest jego największym beneficjentem?
Program SAFE (Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa) to unijny mechanizm finansowy, którego celem jest wzmocnienie zdolności obronnych i bezpieczeństwa państw członkowskich. W obliczu zmieniającej się sytuacji geopolitycznej, szczególnie po 2022 roku, Unia Europejska zdecydowała się na uruchomienie bezprecedensowych środków wspierających modernizację armii i odporność na zagrożenia hybrydowe.
Polska, jako państwo frontowe NATO i UE, odgrywa kluczową rolę w architekturze bezpieczeństwa regionu. To właśnie dlatego nasz kraj stał się największym beneficjentem programu SAFE. Umowa dla Polski, zatwierdzona przez Komisję Europejską jako pierwsza w całej Wspólnocie, została uroczyście podpisana 8 maja 2025 roku w Warszawie. W jej ramach Polska pozyska łącznie ok. 43,7 mld euro, czyli ponad 180 mld zł. Środki te stanowią realne finansowanie, które zasili budżet obronny i pozwoli na skokowy rozwój potencjału militarnego.
