Spis treści
Na terenie Ośrodka Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych w Wędrzynie odbyły się ćwiczenia pod kryptonimem „Dzielny Bóbr 2026”. Głównym celem manewrów było doskonalenie interoperacyjności oraz zintegrowanego działania w środowisku rozpoznania i wsparcia ogniowego. W ćwiczeniach wzięli udział żołnierze m.in. z 15. Lubuskiej Brygady Obrony Terytorialnej, 17. Wielkopolskiej Brygady Zmechanizowanej oraz 5. Lubuskiego Pułku Artylerii.
Scenariusz zakładał połączenie potencjału bezzałogowych statków powietrznych (BSP), pododdziałów lekkiej piechoty i wyspecjalizowanych sekcji rozpoznawczych. Kluczowe było sprawdzenie w praktyce zdolności do błyskawicznego pozyskiwania informacji o celach, precyzyjnego przekazywania danych i naprowadzania na nie ognia artylerii. Manewry stały się również platformą dla bezpośredniej współpracy wojska z polskim przemysłem obronnym, umożliwiając testowanie prototypowych rozwiązań w warunkach maksymalnie zbliżonych do bojowych. To właśnie w ramach tych działań przeprowadzono testy użyteczności bojowej demonstratora systemu BASIA.
System BASIA czym jest i do czego służy?
BASIA, czyli Bierny Aerostatyczny System Informacyjno-Analityczny, to opracowywane w Polsce nowoczesne rozwiązanie przeznaczone do obserwacji przestrzeni powietrznej i powierzchni ziemi. Jest to wspólne dzieło konsorcjum naukowo-przemysłowego, w skład którego wchodzą m.in. instytuty Polskiej Akademii Nauk, Politechnika Warszawska oraz firmy Adaptronica i XYsensing.
W największym uproszczeniu, BASIA to balon na uwięzi (aerostat), który wynosi na wysokość kilkuset metrów zaawansowane sensory, takie jak pasywny radar, zdolny do wykrywania obiektów emitujących lub odbijających fale elektromagnetyczne, kamery optoelektroniczne do obserwacji w dzień i w nocy oraz inne czujniki zbierające dane wywiadowcze.Głównym zadaniem systemu jest wykrywanie bardzo nisko lecących obiektów, takich jak małe drony, a także śledzenie ruchu pojazdów i ludzi na ziemi. Dzięki wyniesieniu aparatury ponad linię horyzontu, BASIA jest w stanie „widzieć” dalej i wykrywać zagrożenia, które są niewidoczne dla tradycyjnych radarów naziemnych, ograniczonych przez krzywiznę Ziemi i ukształtowanie terenu.
BASIA jako uzupełnienie systemu BARBARA
System BASIA jest projektowany jako rozwiązanie komplementarne dla zakupionych przez Polskę amerykańskich aerostatów radiotechnicznych z programu „Barbara”. W maju 2024 roku Polska podpisała umowę o wartości 960 mln dolarów na zakup czterech systemów BARBARA, które mają strzec wschodniej granicy z wysokości kilku kilometrów, wykrywając cele w odległości ponad 300 km. Polska stała się tym samym drugim państwem na świecie, po USA, które będzie użytkownikiem tej zaawansowanej technologii.
Podczas gdy BARBARA zapewni strategiczny nadzór na dużych dystansach i pułapach, BASIA ma wypełnić lukę w wykrywaniu obiektów poruszających się tuż nad ziemią. Jest to rozwiązanie znacznie tańsze i bardziej mobilne, które może być szybko rozmieszczone w celu ochrony newralgicznych obszarów lub uzupełnienia „ślepych stref” większych systemów. Wspólne działanie obu systemów ma stworzyć szczelną, wielowarstwową tarczę rozpoznawczą nad Polską.
Nowoczesna łączność kluczem do sukcesu. Prezentacja WZŁ-1 S.A.
Aby systemy rozpoznawcze takie jak BASIA były skuteczne, muszą dysponować niezawodnym i szybkim systemem łączności, który pozwoli na przekazanie danych do centrów dowodzenia i jednostek wykonawczych. Podczas ćwiczeń „Dzielny Bóbr” Wojskowe Zakłady Łączności Nr 1 S.A., będące częścią Polskiej Grupy Zbrojeniowej, zaprezentowały kluczowe elementy tej komunikacyjnej układanki. Jednym z zaprezentowanych rozwiązań był Taktyczny Integrator Radiowy (TIR), pełniący funkcję cyfrowego serca systemu łączności na szczeblu taktycznym. Jego zadaniem jest integracja różnych środków komunikacji – radiostacji, łączności przewodowej i satelitarnej – w jedną, spójną sieć. Dzięki TIR możliwe jest stworzenie jednolitego systemu wymiany danych pomiędzy stacjami kontroli i sterowania (GCS) systemu BASIA, nawet jeśli są one rozmieszczone w różnych lokalizacjach. Co więcej, integrator zapewnia płynną komunikację z nadrzędnym stanowiskiem dowodzenia oraz ze współdziałającymi pododdziałami, na przykład artylerią czy obroną przeciwlotniczą. To fundament sieciocentryczności, gdzie informacja staje się natychmiast dostępna dla każdego, kto jej potrzebuje.
Drugim kluczowym elementem był terminal satelitarny LEO OneWeb Intellian OW7MP Manpack. Jest to ultranowoczesne, przenośne urządzenie zapewniające dostęp do szerokopasmowego internetu za pośrednictwem konstelacji satelitów na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO). Terminal waży poniżej 9 kg i mieści się w plecaku, co pozwala na jego użycie przez pojedynczego żołnierza w dowolnym miejscu. Dzięki satelitom krążącym na niskiej orbicie (ok. 1200 km) opóźnienia w transmisji są porównywalne z łączem światłowodowym (poniżej 70 ms), co jest kluczowe dla aplikacji czasu rzeczywistego, takich jak sterowanie dronami czy wideokonferencje. Urządzenie spełnia surowe normy wojskowe (MIL-STD-810H) i jest wodo- oraz pyłoszczelne (IP67), co gwarantuje działanie w najtrudniejszych warunkach. System jest gotowy do pracy w ciągu kilku minut od włączenia, automatycznie nawiązując połączenie z satelitami. Wykorzystanie tego typu terminali w połączeniu z systemem BASIA i Taktycznym Integratorem Radiowym pozwala stworzyć w pełni autonomiczne stanowisko rozpoznawcze, zdolne do działania i przekazywania danych z dowolnego miejsca, niezależnie od dostępności naziemnej infrastruktury telekomunikacyjnej.
