- Program Global Combat Air Programme (GCAP) z myśliwcem Tempest na czele, mającym zrewolucjonizować powietrzną walkę, wchodzi w decydującą fazę.
- Brytyjskie Ministerstwo Obrony podało nowy termin testów kluczowych zdolności demonstratora Tempest - do połowy 2028 roku.
Tempest coraz bliżej pierwszego lotu
Jak podaje UK Defence Journal, harmonogram pojawił się w odpowiedzi parlamentarnej z 6 lipca 2026 r. Minister ds. gotowości obronnej i przemysłu Luke Pollard odpowiadał na pytanie Jamesa Cartlidge’a, sekretarza obrony w gabinecie cieni, dotyczące terminu oblotu demonstratora. "Demonstrator lotniczy programu Combat Air ma rozpocząć testowanie kluczowych zdolności do połowy 2028 r." – przekazał Pollard. Zaznaczył przy tym, że dokładna data pierwszego lotu zostanie określona bliżej tego etapu, tak aby nie ograniczać tempa i zakresu prac nad GCAP.
Brytyjski resort obrony nie sprecyzował więc, kiedy maszyna faktycznie wzbije się w powietrze. Warto jednak przypomnieć, że od ogłoszenia projektu w 2022 r. wielokrotnie pojawiał się termin 2027 r. Powtarzano go zarówno przy kolejnych komunikatach rządowych, jak i po prezentacji konstrukcji przez BAE Systems w 2025 r., a także przy publikacji finalnej wizualizacji w lutym 2026 r. Zgodnie z informacjami brytyjskich, branżowych mediów, na które powołuje się UK Defence Journal, demonstrator jest dziś ukończony w około 75 proc., a BAE Systems planuje pokazać gotową maszynę pod koniec 2027 r. Co więcej, część źródeł nadal dopuszcza scenariusz, w którym pierwszy lot odbyłby się jeszcze przed końcem właśnie tego roku.
Nowe deklaracje nie muszą jednak oznaczać opóźnienia. Po zakończeniu montażu samolot przejdzie rozbudowaną kampanię testów naziemnych, co naturalnie rozciąga harmonogram. W tym kontekście rozpoczęcie prób kluczowych systemów do połowy 2028 r. da się pogodzić z wcześniejszymi założeniami dotyczącymi oblotu na przełomie 2027 i 2028 r. Tempest będzie pierwszym od czterech dekad załogowym naddźwiękowym samolotem bojowym opracowywanym w Wielkiej Brytanii. W podobnej roli występował wcześniej Experimental Aircraft Programme, który w praktyce utorował drogę do Eurofightera Typhoona. Przygotowania do nowej konstrukcji już trwają, piloci testowi BAE Systems, Rolls-Royce i RAF spędzili ponad 300 godzin w dedykowanym symulatorze.
Krok w kierunku realizacji założeń programu GCAP
Planowane próby obejmą m.in. weryfikację technologii obniżonej wykrywalności oraz odpalanie uzbrojenia z komór wewnętrznych. Dane zebrane na etapie demonstratora mają bezpośrednio zasilić prace nad docelowym myśliwcem GCAP, rozwijanym wspólnie przez Wielką Brytanię, Włochy i Japonię. Jego projekt został ogłoszony w grudniu 2022 r., kiedy to wspomniane państwa ogłosiły, że będą współpracować w celu stworzenia myśliwca bojowego bardziej zaawansowanego niż amerykański F-35 i Eurofighter, z najnowocześniejszą technologią w ramach wspólnego projektu Global Combat Air Program (GCAP).
Kraje te chcą zastąpić starzejącą się flotę amerykańskich samolotów F-2 (pochodna F-16 w Japonii) oraz Eurofighter Typhoony używane przez siły zbrojne Wielkiej Brytanii i Włoch i wyprodukować samolot do 2035 roku. Obecnie trwają prace rozwojowe nad myśliwcem, a trzy kraje zamierzają opracować specyfikacje i osiągi w ciągu najbliższych pięciu lat. W lipcu 2026 r. podpisano kontrakt o wartości 4,6 mld funtów z firmą Edgewing, nowo utworzonym głównym wykonawcą programu. Spółka została powołana przez BAE Systems, Leonardo i Japan Aircraft Industrial Enhancement Co. Ltd., aby zarządzać projektowaniem i produkcją przyszłego myśliwca.
Przyszły myśliwiec programu Global Combat Air Programme ma być znacznie bardziej zaawansowany niż obecne samoloty czwartej i piątej generacji. Projektanci nie traktują go wyłącznie jako myśliwca, lecz jako element większego systemu walki obejmującego bezzałogowce, satelity, sensory oraz inne platformy bojowe. GCAP ma charakteryzować się m.in. bardzo niską wykrywalnością, możliwością kierowania grupą bezzałogowych statków powietrznych określanych jako „lojalni skrzydłowi”, a w kokpicie znaczną część pracy przejmą systemy AI, które będą pełnić rolę cyfrowego asystenta wspierającego podejmowanie decyzji.
Podcasty
Playlisty tematyczne
