Ekspresowa dostawa śmigłowców H135 dla Kanady. Polska też pilnie potrzebuje maszyn szkolnych

• Kanada wkracza w nową erę szkolenia pilotów wojskowych, odbierając pierwsze nowoczesne śmigłowce Airbus H135 (CT-153 Juno) dla programu FAcT.
• Błyskawiczna realizacja kontraktu w 18 miesięcy pokazuje, jak szybkie decyzje modernizują flotę i wprowadzają zaawansowaną awionikę.
• Odkryj, dlaczego ten kanadyjski sukces jest ważną lekcją dla Polski, pilnie potrzebującej zreformować szkolenie pilotów bojowych.

Szybka reforma szkolenia dzięki CT-153 Juno

Przekazanie pierwszego H135 w zakładach Airbus Helicopters w Fort Erie (Ontario) to kamień milowy w programie szkoleniowym FAcT. Maszyny zostały wybrane przez konsorcjum SkyAlyne – głównego wykonawcę programu – jako nowoczesne, bezpieczne platformy dwusilnikowe wyposażone w zaawansowaną awionikę Helionix, która ułatwia pilotom późniejsze przejście na cięższe i bardziej złożone statki powietrzne. H135 zastąpił w procesie szkolenia przestarzałe, analogowe śmigłowce Bell CH-139 JetRanger.

Kevin Lemke, dyrektor generalny SkyAlyne, podkreślił tempo i synergię projektu - „Naszą wspólną misją jest zapewnienie RCAF wyraźnej przewagi w powietrzu. Dzięki ścisłej współpracy przemysłu, wojska i rządu możemy realizować zadania szybciej i skuteczniej, aby kanadyjskie siły powietrzne dysponowały najlepiej wyszkolonym personelem lotniczym na świecie. Wybór śmigłowca CT-153 Juno (Airbus H135) jest kluczowym elementem tych działań. Osobiście dziękuję zespołom zaangażowanym w program FAcT za współpracę, dzięki której udało się dostarczyć pierwszy CT-153 (H135) dla RCAF w zaledwie 18 miesięcy.”

Śmigłowce dla RCAF przechodzą w Kanadzie głębokie modyfikacje certyfikowane w ramach Supplemental Type Certificates (STC), obejmujące m.in. zmiany w systemach awioniki, łączności i konfiguracji kokpitu.

Dwayne Charette, prezes Airbus Helicopters w Kanadzie, wskazał na korzyści przemysłowe - „Ta pierwsza dostawa stanowi ważny krok naprzód dla programu Future Aircrew Training oraz kolejnego pokolenia pilotów Królewskich Kanadyjskich Sił Powietrznych. Jednocześnie podkreśla skalę kompetencji rozwijanych tutaj, w Kanadzie. Potwierdza ona nasze długoterminowe zaangażowanie we wspieranie kanadyjskiej obronności poprzez sprawdzone kompetencje rozwijane w kraju oraz wzmacnia fundament pod przyszłe misje i partnerstwa.”

Globalny standard szkolenia taktycznego

Dzięki tej dostawie Kanada dołącza do grona 12 państw wykorzystujących H135 do szkolenia wojskowego. Dotychczas w tym segmencie zamówiono ponad 200 maszyn tej rodziny, a ich nalot przekroczył 650 tys. godzin.

Kanadyjska flota Juno, która będzie dostarczana do 2028 roku i trafi do 15 Wing Southport (3. Canadian Forces Flying Training School). Maszyny będą wykorzystywane do nauki pilotażu podstawowego na śmigłowcu dwusilnikowym, zaawansowanych lotów według wskazań przyrządów (IFR) oraz szkolenia taktycznego.

Lekki śmigłowiec szkolno-bojowy: Wyzwanie dla Polski

Kanadyjski sukces zbiega się w czasie z głęboką transformacją floty śmigłowcowej Sił Zbrojnych RP. Zakup 96 maszyn uderzeniowych AH-64E Apache w ramach programu Kruk oraz dostawy wielozadaniowych AW149 generują palącą potrzebę pilnego przemodelowania szkolenia pilotów, którzy obecnie trenują na wysłużonych, przestarzałych maszynach SW-4 Puszczyk i Mi-2 z awioniką analogową. Przeskok technologiczny z analogowych platform do ultranowoczesnego, sieciocentrycznego środowiska Apache jest zbyt wielki, nieefektywny ekonomicznie i rodzi poważne ryzyko szkoleniowe. Nie jest opłacalne, aby pilot uczył się obsługi cyfrowej awioniki na śmigłowcu bojowym, którego godzina lotu jest kilkanaście razy droższa niż lekkiej maszyny szkolenje.

W tym kontekście polskie MON oraz Agencja Uzbrojenia analizują pozyskanie nowego, dwusilnikowego śmigłowca szkolno-bojowego wyposażonego w architekturę glass cockpit, gdzie głównymi konkurentami są maszyny Airbus Helicopters H145M i Leonardo Helicopters AW109. Program Zintegrowanego Systemu Szkolenia Pilotów Śmigłowców został zainicjowany w styczniu 2024 roku i dotąd nie został rozstrzygnięty. Obejmuje on nie tylko śmigłowce, ale też pełny system szkolenia wraz z symulatorami i trenażerami.

Polski program zakłada dodatkowo, że maszyny – poza funkcją szkolną – powinny posiadać możliwość przenoszenia lekkiego uzbrojenia, by w razie kryzysu realizować zadania wsparcia bądź rozpoznania. Sprawne wdrożenie platformy komercyjnej zaadaptowanej do celów wojskowych (COTS) przez Kanadę w 18 miesięcy pokazuje Warszawie, że możliwa jest szybsza droga do szkolenia kadr dla nowych śmigłowców bojowych.