• Skąd bierze się rozdźwięk między ogólną sympatią do Iranu a realnym poparciem dla niego w wojnie z USA i Izraelem?
• Dlaczego ten konflikt angażuje Rosjan silniej niż bezpośrednie ataki dronów na ich własny kraj?
• Jak bardzo linia podziału w rosyjskim społeczeństwie pokrywa się z wiekiem i wyborem mediów?
Wojna przeciwko Iranowi interesuje Rosjan bardziej niż wojna z Ukrainą
W marcu 2026 r. uwaga rosyjskiej opinii publicznej została zdominowana przez wydarzenia na Bliskim Wschodzie. Aż 33 proc. badanych uznało starcia zbrojne w tym regionie za najbardziej pamiętne wydarzenie ostatnich tygodni. Co ciekawe, inne istotne kwestie militarne, jak operacje specjalne czy ataki dronów na terytorium Rosji, angażowały znacznie mniejszą część społeczeństwa (odpowiednio 8 proc. i 6 proc.). Na marginesie zainteresowań znalazły się problemy gospodarcze, takie jak rosnące podatki czy ceny, które wskazało zaledwie 2 proc. respondentów.
Rosjanie stoją murem za Iranem? 90 proc. Rosjan wie o trwającym konflikcie USA/Izrael kontra Iran. Tymczasem… W kwestii sympatii w tym konkretnym starciu zbrojnym tylko ok. 40 proc. Rosjan opowiada się po stronie Iranu. Poparcie dla Izraela i Stanów Zjednoczonych jest marginalne i wynosi zaledwie 2 proc.
Większość społeczeństwa Federacji Rosyjskiej zachowuje dystans. Aż 53 proc. ankietowanych nie wyraża sympatii dla żadnej ze stron konfliktu. Z drugiej strony większość (59 proc.) respondentów ma pozytywną opinię o Iranie – a tylko 13 proc. negatywną. Iran ma tak dobre notowania w Rosji od roku 2000. Rekordowe (69 proc.) miał na początku 2023 r.
Za to negatywne nastawienie do USA deklaruje 57 proc. Rosjan, a do Izraela 54 proc. Tradycyjnie najbardziej antyamerykańscy są respondenci w wieku 55+. Również w tej grupie wiekowej nastroje antyizraelskie są najczęściej prezentowane.
Warto przypomnieć, że w 2025 r. Rosjanie mieli więcej sympatii do Stanów Zjednoczonych. Wtedy przez Rosję przeszła fala optymizmu wobec Ameryki, wiązana z nadziejami na działania Donalda Trumpa w kwestii Ukrainy. Jednak ta zmiana nastroju nie trwała długo. Takich emocjonalnych przesileń nie było w Rosji w stosunku do Izraela. Od października 2023 r. niechęć Rosjan do tego „państwa, które leży tam, gdzie chce leżeć” systematycznie rośnie.
Wyniki sondażu pokazują wyraźną linię podziału w rosyjskim społeczeństwie, która przebiega wzdłuż wieku i używanych mediów.
Jest więc obóz proirański. Tworzą go głównie mężczyźni, osoby powyżej 55. roku życia i mieszkańcy Moskwy. Ich światopogląd kształtuje telewizja – w tej grupie poparcie dla Iranu sięga aż 48 proc., a zadowolenie z kierunku, w jakim zmierza kraj, jest wysokie.
Jest obóz młodych i krytycznych. To osoby poniżej 25. roku życia, czerpiące wiedzę z YouTube’a, częściej sympatyzują z Izraelem i USA (choć to nadal nieliczna grupa, około 5-8 proc.). Są oni również bardziej krytyczni wobec sytuacji wewnętrznej w Rosji.
I jest obóz neutralny. Ponad połowa Rosjan (53 proc.) wciąż nie opowiada się po żadnej ze stron konfliktu. Ta postawa dominuje wśród kobiet, mieszkańców wsi oraz osób młodych, które rzadziej śledzą szczegóły polityki zagranicznej.
To tyle w skrócie o tym, co w Rosji myśli się o wojnie USA i Izraela przeciwko Iranowi.
Dlaczego większość Rosjan woli zachować neutralność?
I to jest pytanie, na które – można założyć – trudno będzie jednoznacznie odpowiedzieć. Skoro w oficjalnym przekazie specjalna operacja wojskowa na Ukrainie (w pozarosyjskiej terminologii: wojna z Ukrainą) jest starciem Rosji z USA (i NATO), skoro większość Rosjan popiera politykę Kremla, to…
Skąd tylko 40 proc. społeczeństwa (tak przynajmniej wynika z sondażu) stoi po stronie Iranu? Przecież „wróg mojego wroga jest moim przyjacielem”! Owszem, trudno oczekiwać, by takie wsparcie było prawie 100-procentowe. Federacja Rosyjska to (jeszcze) nie Związek Radziecki. Skąd ten kurs na neutralność?
Może on wskazywać (albo: potwierdzać), że rosyjskie społeczeństwo (nie tylko Rosjanie, ale i inne narodowości Federacji Rosyjskiej) jest najzwyczajniej zmęczone wojną. Skoro tylko 6 proc. respondentów uważa, że ataki dronów ukraińskich na Rosję były dla nich najważniejszymi wydarzeniami marca, to „coś” się w tym kryje.
To niejedyny z (możliwych) powodów, które sprawiają, że większość społeczeństwa rosyjskiego jest neutralna wobec tego, co dzieje się na Bliskim i Środkowym Wschodzie.
Czym innym jest deklarowanie w ankiecie sympatii do odległego kraju, który przysyła drony i handluje z Rosją, a czym innym jest popieranie wojny, która może podpalić cały świat. Nie można także zapominać, że w Izraelu ponad milion jego obywateli (z 7,5 mln niearabskich) mówi po rosyjsku. Nie ma się więc co dziwić, że są tacy, którzy odpowiedzieli ankieterom: „nie popieram tej wojny”.
A jak mają wyrażać poparcie, skoro irańskie rakiety spadają na Izrael? W Moskwie i Petersburgu mało kto nie ma przynajmniej znajomych w Izraelu! Z tego (między innymi) powodu stojących po stronie Iranu jest o 30 proc. mniej niż wyrażających sympatię w stosunku do tego państwa.
To, że trzy czwarte społeczeństwa ciepło wyraża się o Iranie, bierze się stąd, że przez Rosjan przemawia pragmatyzm. Nie lubią Iranu za to, że jest państwem islamskim. Mało kto z nich chciałby żyć w Islamskiej Republice Iranu. Tak władza, jak i popierający ją obywatele widzą w Iranie twardego, antyamerykańskiego partnera w świecie, w którym Rosja czuje się coraz bardziej izolowana. Jak to stwierdził Karol Marks: „Byt kształtuje świadomość”! A rosyjskie społeczeństwo nadal ma w sobie coś z sowieckiego modelu postrzegania świata...
Polecany artykuł:
