• Rosyjskie żądania obejmują nie tylko Ukrainę, lecz także Finlandię, państwa bałtyckie i Mołdawię.
• Federalizacja Mołdawii z udziałem Naddniestrza i Gagauzji mogłaby dać Kremlowi polityczną kontrolę nad kolejnym państwem.
• Czy maksymalistyczne warunki są rzeczywistą ofertą pokojową, czy elementem gry na czas i testowania Zachodu?
Prawdopodobnie na Kremlu mają pełną świadomość, że większość postawionych warunków jest nie do przyjęcia. Nie tylko przez Ukrainę, ale i przez Unię Europejską i NATO, których przedstawiciele, jak głoszą ostatnie wieści, mają uczestniczyć w dalszych rundach negocjacji, a nie tylko im się przysłuchiwać.
Czy to oznacza, że Moskwa nie wie, co czyni? Wie doskonale. Stawia warunki, by nie powiedzieć brutalnie, skąd są one wzięte, z paru powodów. Po pierwsze: bo testuje drugą stronę, oczekując na jej reakcję. Po drugie: zawsze może z niektórych zrezygnować. A wówczas będzie wykazywała, że „ma dobrą wolę”. Określając to metaforycznie: jastrząb pokazuje, że może być i gołąbkiem. Pokoju, rzecz jasna.
Prasa austriacka komentuje „prosto z mostu”: „Rosja uzależnia rozmowy pokojowe na temat wojny na Ukrainie od dalekosiężnych warunków, które wpłyną na całą Europę”.
Portal OE24 podał, że według „Bilda” lista rosyjskich warunków/żądań została również przedstawiona przedstawicielom europejskim podczas rozmów w Abu Zabi.
Jakież są to warunki? Uwaga! Wcale ta lista nie musi być tym, co Moskwa zaprezentowała. A nawet jeśli jest pełna i źródła „Bilda” się nie mylą, to i tak może zostać zmieniona. Albo coś z niej zniknie, albo coś nowego się na niej pojawi.A poza tym nie wiadomo, czy i w jakim stopniu jest ona zatwierdzona przez Władimira Putina.
Żądania terytorialne Federacji Rosyjskiej są powszechnie znane i niezmienne od lat. W skrócie: co Rosja Ukrainie odebrała, to przy niej ma zostać. A na dodatek to, czego jeszcze nie zajęła w obwodzie donieckim i ługańskim, Ukraina musi jej oddać. Inaczej SWO, czyli specjalna operacja wojskowa, eufemizm na określenie wojny, będzie kontynuowana. Kijów dłużej niż krócej odrzucał ten warunek. Teraz – podobno – zmienił punkt widzenia.
Porty ukraińskie w Odesie (w rosyjskim nazewnictwie: Odessie) i Mikołajowie miałyby być zdemilitaryzowane.
Kolejny warunek: równie stary jak żądania terytorialne – Ukraina nie przystąpi do NATO. Rosja (na razie) nie werbalizuje weta wobec obecności Ukrainy w Unii Europejskiej. Tu sprawa wydaje się iść po myśli Moskwy, bo Stany Zjednoczone, a ściślej Donald Trump, jasno się wypowiedziały, że nie czas na to, by Ukraina stała się członkiem NATO. Kijów to rozumie i dlatego wnosi o gwarancje bezpieczeństwa porównywalne z art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego lub tożsame z nim.
Moskwa żąda od NATO zobowiązania, że nie utworzy swoich baz w Pribałtice, jak Rosja określa zbiorczo Litwę, Łotwę i Estonię. Czy obecność wojsk NATO i bazy NATO Moskwa poczytuje za to samo, tego nie wiadomo. O tym informatorzy „Bilda” nie wspominają. Jaka byłaby odpowiedź NATO? W mojej ocenie: każda jest możliwa.
Natomiast nie do przyjęcia jest warunek z… kosmosu wzięty, by nie powiedzieć dosadniej, czyli żądanie Moskwy, by Finlandia wystąpiła z NATO. Gdyby Pakt przystał na coś takiego, byłby to początek jego końca. Rosja w przyszłości mogłaby używać takiego precedensu w grze politycznej.
Przekształcenie obecnego państwa mołdawskiego w państwo federalne, z udziałem pseudopaństwa – Naddniestrza, czyli Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej, i Autonomicznego Terytorium Gagauzji, to – na dziś – czysto polityczna fikcja. Naddniestrza nawet Moskwa nie uznaje za państwo, a Gagauzja jest częścią Republiki Mołdawii. „Bild” podaje, że Rosja zastrzegła, iż gdyby doszło do takiej federalizacji, a Kiszyniów chciał być w Unii Europejskiej (a ubiega się o członkostwo), to Naddniestrze i Gagauzja miałyby prawo do przeprowadzenia referendum w sprawie ogłoszenia niepodległości. Akceptacja takiego żądania może i byłaby budową „nowej architektury Europy”, ale jednocześnie zrujnowałaby istniejącą. W obu przypadkach Moskwa uzyskałaby mniej lub bardziej formalną kontrolę nad nowym państwem bez oddania jednego strzału. Śmierdzi to powtórką z Monachium z 1938 r. na kilometr.
Co oferuje Moskwa w zamian, poza tym, że będzie łaskawa (cokolwiek to znaczy) wycofać się z wojny z Ukrainą? A to, że wycofa swój kontyngent wojskowy z Naddniestrza – niespełna 2 tys. żołnierzy – oraz zdejmie broń jądrową z Białorusi i zobowiąże się do nierozmieszczania rakiet średniego zasięgu w pobliżu państw NATO.
Co z tego wyniknie, to się przekonamy. Więcej prognoz można budować tylko wtedy, gdy warunki rosyjskie zostaną oficjalnie zaprezentowane. A jak już tak się stanie, to Moskwa będzie miała czas na ich negocjowanie.
I o to chyba w tym wszystkim chodzi. By grać na czasie i odwlekać co najmniej do wiosny już nawet nie pokój, ale całkowite, acz tymczasowe, zawieszenie broni. Rosja będzie chciała – i nawet tak bardzo się z tym nie kryje – kompletnie zniszczyć system energetyczny Ukrainy. Jeśli to osiągnie, to w kolejnych rundach rokowań będzie miała znacznie korzystniejszą pozycję do pertraktacji niż obecnie.
Podcasty
Playlisty tematyczne
