Niepewny sojusz z USA a niemieckie ambicje nuklearne
FAS podkreśla, że sojusz Berlina z USA nie jest już tak pewny jak kiedyś, powołując się na wypowiedzi amerykańskiego wiceprezydenta J.D. Vance’a, który „zakwestionował wspólnotę wartości Europy i Ameryki”, oraz na nową strategię bezpieczeństwa USA, „opisującą UE jako swego rodzaju przeciwnika”. Te czynniki sprawiają, że Niemcy, podobnie jak inni partnerzy USA, mogą być zmuszeni do budowania własnych sił nuklearnych. Gazeta wspomina Philipa H. Gordona, byłego doradcę ds. bezpieczeństwa Kamali Harris, który również uważa to za realną opcję.
Obecnie w Europie jedynie Francja i Wielka Brytania posiadają broń atomową, jednak ich arsenały są niewielkie i służą przede wszystkim obronie „żywotnych interesów” własnych państw. W kontekście zmieniającej się sytuacji geopolitycznej, w Paryżu również rozważa się, „w jaki sposób Francja mogłaby stać się drugim ubezpieczeniem dla Europy”. W lipcu 2025 r. Wielka Brytania i Francja wydały wspólną deklarację, w której zadeklarowały „natychmiastową” odpowiedź na każde „ekstremalne zagrożenie” dla Europy, co FAS określa jako „mgliste zobowiązanie nuklearne”.
Europejskie rozwiązania i kontrowersje wokół niemieckiej bomby
W ramach NATO Nuclear Sharing, na terenie Niemiec i kilku innych krajów sojuszu, przechowywane są amerykańskie bomby atomowe. Szef komisji obrony Bundestagu, Thomas Roewekamp, proponuje utworzenie europejskiego modelu podobnego do amerykańskiego, gdzie „Partner nuklearny dostarcza głowice, a Niemcy - samoloty i załogi”. Z kolei deputowany CDU Juergen Hardt sugeruje, aby Niemcy zaproponowały Francji i Wielkiej Brytanii pokrycie kosztów badań i udział w budowie nowych okrętów podwodnych o napędzie atomowym, co miałoby zapewnić ochronę krajom uczestniczącym w projekcie.
Coraz częściej pojawiają się głosy, że Niemcy powinny rozważyć posiadanie własnej bomby atomowej. Eckhard Luebkemeier, były zastępca dyrektora departamentu europejskiego w Urzędzie Kanclerskim, uważa to za jedną z możliwości, „gdyby żaden z naszych partnerów nie był gotowy złożyć wiarygodnej obietnicy ochrony”. Rainer Moormann, pracownik centrum badawczego w Juelich, ocenia, że Niemcy „dysponują możliwościami technicznymi, by w ciągu trzech do pięciu lat zbudować własną głowicę”.
Dyskusja ta rozszerza się również poza granice Niemiec. Moritz Graefrath i Mark Raymond z Uniwersytetu Oklahomy, na łamach magazynu „Foreign Affairs”, argumentują, że „niezależne siły nuklearne” nie tylko zabezpieczyłyby Niemcy na wypadek „nagłego wycofania się Ameryki”, ale także pomogłyby stworzyć „samodzielną Europę”.
Wady i zagrożenia – czy Niemcy przekroczą nuklearną granicę?
Mimo rosnącego poparcia i argumentów za posiadaniem własnej broni atomowej, FAS zwraca uwagę na liczne wady i zagrożenia związane z takim pomysłem. Niemcy są stroną traktatu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, a w traktacie 2+4, który umożliwił zjednoczenie Niemiec, zobowiązały się do pozostania państwem bezatomowym. Ewentualne dążenie do posiadania bomby mogłoby skutkować „nuklearnym wyścigiem zbrojeń”, ponieważ „inne kraje mogłyby pójść w ich ślady”.
Kanclerz Friedrich Merz na razie wypowiada się w tej sprawie ostrożnie, deklarując w październiku 2025 roku, że „na razie” nie myśli o niemieckiej bombie atomowej. Jednakże, jak wskazują badania Instytutu Forsa, poparcie społeczne dla tego pomysłu znacząco wzrosło - z 5% w 2020 roku do 30% w marcu 2025 roku, co świadczy o dynamicznej zmianie postaw w obliczu globalnych wyzwań bezpieczeństwa.
