Spis treści
"Briz" rozpoczyna realizację porozumienia
Ceremonia przekazania niszczyciela min typu Tripartite "Bellis" (M916) odbyła się 30 października 2026 roku w belgijskiej bazie morskiej Zeebrugge. Uczestniczyli w niej dowódcy marynarek wojennych obu państw: kontradmirałowie Kirił Michajłow i Tangi Botman. Podniesieniu bułgarskiej bandery towarzyszyło nadanie okrętowi nazwy "Briz". Jednostka należy do typu Tripartite, opracowanej wspólnie przez Belgię, Francję i Niderlandy.
Przekazanie realizuje trójstronne memorandum Belgii, Niderlandów i Bułgarii, obejmujące łącznie siedem niszczycieli min. Nie jest to zatem program budowy nowych okrętów, lecz przejęcia jednostek wycofywanych przez dotychczasowych użytkowników. Belgia i Niderlandy zastępują je nowym pokoleniem sił przeciwminowych rozwijanym w ramach programu rMCM — Replacement Mine Counter Measures. Jego założeniem jest szersze wykorzystanie systemów bezzałogowych i nowych sensorów.
Sofia odpowiada za finansowanie utrzymania, przywrócenia do służby oraz operacyjnego wykorzystania przejmowanych jednostek. Belgijska strona zapewni wsparcie techniczne i przemysłowe. Samo przeprowadzenie ceremonii nie oznacza więc, że "Briz" rozpocznie od razu działania na Morzu Czarnym. Dostępność okrętu do wykonywania zadań będzie zależała od przygotowania technicznego i gotowości załogi. Dotychczas nie ogłoszono zaktualizowanego harmonogramu przekazania pozostałych sześciu jednostek.
Bułgarska marynarka ma już doświadczenie z konstrukcją Tripartite. Belgijski "Myosotis" został przejęty w 2009 roku i otrzymał nazwę "Cybyr". Dwa dawne okręty niderlandzkie — "Maassluis" i "Hellevoetsluis" — weszły do bułgarskiej floty w 2020 roku jako "Mesta" i "Struma". Kolejne transfery rozwijają zatem istniejący komponent. Ułatwia to wykorzystanie doświadczeń szkoleniowych i eksploatacyjnych, choć nie usuwa konieczności uwzględnienia różnic wyposażenia poszczególnych jednostek.
Typ Tripartite. Niszczyciele min do ochrony podejść portowych
Okręty typu Tripartite powstały we współpracy Belgii, Francji i Niderlandów. Mają około 51,5 m długości, 8,9 m szerokości i 3,8 m zanurzenia. Ich wyporność wynosi około 600 t, a napęd wysokoprężny pozwala rozwinąć prędkość 15 węzłów. Zasięg sięga około 3000 mil morskich. Kadłub z laminatu poliestrowo-szklanego ogranicza sygnaturę magnetyczną, natomiast pomocnicze urządzenia napędowe zapewniają precyzyjne manewrowanie podczas poszukiwania i neutralizacji min. Parametry oraz wyposażenie różnią się zależnie od wersji i przeprowadzonych modernizacji.
Podstawą pracy niszczyciela min jest wykrywanie obiektów sonarem, ich klasyfikacja i identyfikacja, a następnie neutralizacja przy użyciu pojazdów podwodnych lub nurków-minerów. To odróżnia go od trałowca, który wykorzystuje trały do przecinania minlin lub pobudzania zapalników min niekontaktowych. Obie metody należą do MCM — działań przeciwminowych (ang. mine countermeasures).
Zadaniem tych sił jest utrzymanie bezpiecznych podejść do portów i tras przejścia statków oraz okrętów. Mina może ograniczyć ruch niezależnie od tego, czy znalazła się na akwenie wskutek celowego zaminowania, czy zerwania z kotwicy. Niszczyciele min zabezpieczają więc zarówno żeglugę handlową, jak i transport wojskowy. Ich wartość wynika z możliwości rozpoznania i oczyszczenia akwenu.
Morze Czarne: zadania Bułgarii i przygotowania Ukrainy
Bułgarska narodowa strategia obrony z 2025 roku wskazuje rosyjską agresję przeciwko Ukrainie i ograniczanie swobody żeglugi jako źródła długotrwałego zagrożenia na Morzu Czarnym. Nakazuje rozwijanie zdolności do ochrony żeglugi, rozpoznania sytuacji morskiej oraz przyjęcia sił sojuszniczych. Przejęcie niszczycieli min odpowiada tym zadaniom: bezpieczne podejścia do portów są potrzebne zarówno gospodarce, jak i wojskowej logistyce.
Bułgaria współpracuje już z Rumunią i Turcją w ramach czarnomorskiej grupy przeciwminowej. Większa liczba sprawnych jednostek pozwoliłaby utrzymywać udział w jej działaniach bez ograniczania dyżurów na własnych wodach.
