Konferencja Portalu Obronnego: „Fundamenty bezpieczeństwa 2025/2026”. [ZAPIS RELACJI]

O godzinie 10 ropozczniemy relację z wydarzenia. Zapraszamy do śledzenia jej tutaj oraz na kanale YT.

Wydarzenie rozpoczniemy od wykładu wprowadzającego gen. broni Piotra Błazeusza, doradcy strategicznego Szefa Sztabu Generalnego WP.

– Co to jest bezpieczeństwo państwa? Jest wiele definicji. Przyjmijmy, że jest to aktywność państwa, polegająca na zapewnieniu możliwość przetrwania, swobody rozwoju i realizacji własnych interesów narodowych w niebezpiecznym środowisku. Bezpieczeństwo państwa to elementarna potrzeba każdego społeczeństwa – rozpoczął gen. Błazeusz.

Czym jest odporność państwa? – Odporność to zdolność społeczeństwa do przetrwania kryzysu i wojny. Można ją porównać do drzewa na wietrze lub w czasie burzy. Jeżeli ma silny system korzeniowy oraz odpowiednią elastyczność to przetrwa. Jeżeli nie, zostanie złamane lub wyrwane – wyjaśnia.

Generał nakreślił największe zagrożenia dla naszego kraju. – Rosja prowadzi neo imperialistyczną politykę i dąży do odtworzenia stref wpływów i buforowych. Z jednej strony prowadzi pełnoskalową wojnę przeciwko Ukrainie a z drugiej działania o charakterze hybrydowym poniżej art. 5 Traktatu Waszyngtońskiego w państwach członkowskich NATO. Umiejętnie wykorzystuje nasze demokratyczne zasady i czas pokoju przeciwko nam. Jesteśmy świadkami weaponizacji migracji, działań szpiegowskich, dywersyjnych, ataków cyber, zakłócania sygnału GPS, unikania sankcji – wymienia wojskowy.

– Rosja ma złe zamiary. Nadal posiada zdolności i możliwości rozwoju wszystkich instrumentów siły niezbędnych do zmiany istniejącego porządku międzynarodowego. Gospodarka ros przestawiła się na tryb wojenny i zwiększyła poziom produkcji uzbrojenia i sprzętu wojskowego dostosowując się do sankcji – kontynuuje.

– Musimy przygotować siebie i nasze państwo na najczarniejszy scenariusz, co będzie stanowił wiarygodne odstraszanie, wyeliminuje element zaskoczenia – podsumował gen. Błazeusz.

Rozpoczynamy pierwszy panel dyskusyjny pt. Tarcza Wschód jako kluczowy projekt ochrony Wschodniej Flanki. Poprowadzi go redaktor prowadzący Portalu Obronnego Juliusz Sabak. Udział biorą: gen. broni Stanisław Czosnek gen. dywizji Ireneusz Starzyński, gen. dyw. pilot Cezary Wiśniewski oraz gen. broni Marek Sokołowski.

Jak idzie planowanie i co ewentualnie stanowi największe wyzwanie? – Zadaliśmy sobie pytanie, patrząc na to, co się dzieje za naszą granicą, co możemy zrobić w czasie pokoju, by być gotowym na czas wojny. Możemy zrobić Tarczę Wschód. Często kojarzy się nam ona z obiektami inżynieryjnymi, ale to jest bardzo duże spłycenie tego tematu. Rozpoczęliśmy przede wszystkim od rozbudowy istniejącego systemu, zaadaptowania go do wniosków płynących z wojny na Ukrainie inwestując w systemy rozpoznania, w tym radiolokacyjnego rozpoznania przestrzeni powietrznej – odpowiada gen. broni Stanisław Czosnek, zastępca Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.

Głos zabierze gen. dyw. pilot Ireneusz Starzyński, pierwszy zastępca Dowódca Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych. Jak wygląda Tarcza Wschód z perspektywy dowództwa operacyjnego w kwestii wyzwań i tego, co trzeba zrobić pilnie? – To nie tylko rozbudowa inżynieryjna, sensory, efektory, rozpoznania, musimy się nauczyć wykorzystywać je efektywnie. To jest cały zespół zdolności związanych z przygotowaniem społeczeństwa do oporu i przetrwania. Przede wszystkim współpraca wojska z Policją, Strażą Miejską, Strażą Ochrony Kolei, Strażą Graniczną. To nie tylko siły zbrojne, a cała sieć elementów ze sobą powiązanych i współpracujących – mówi wojskowy.

Gen. Marek Sokołowski: – Chciałbym zdementować negatywne artykuły odnośnie do przygotowania i szkolenia żołnierzy ukraińskich. Razem szkolimy żołnierzy ukraińskich i naszych. Przenosimy te doświadczenia. W sztuce wojennej zawsze była obrona, zawsze było natarcie. Zmieniają się tylko środki. Nie ma innej możliwości. Jest umiejętność wykorzystania tych środków, wykorzystania ich w pewnych obszarach. Mamy dużo doświadczeń ze strony ukraińskiej i nie tylko, bo np. z Iraku. Przenosimy to na programy szkolenia tak, aby dostosować mentalność żołnierzy i dowództwo do zmian – powiedział Dowódca Generalny Rodzajów SIł Zbrojnych.

– Wysiłki naszego państwa są znane i uwzględnione w planach Sojuszu – zapewnia Cezary Wiśniewski, Polish National Military Representative at the Supreme Headquarters Allied Powers Europe (SHAPE), Mons, Belgium.

– To wszystko jest w ramach jednego planu, to nie jest nic sztucznego, nic co, by zaskakiwało naszych sojuszników w ramach NATO, czy Unii Europejskiej. Tarcza wschód została uznana za jedne z kluczowych projektów służących obronności. Stąd Security Action for Europe, ponad 40 mld euro dla Polski, o które aplikujemy – dodaje gen. Czosnek.

– Nasze satelity wystrzelone tydzień temu niedługo osiągną zdolność operacyjną. Będziemy mogli korzystać w pierwszej polskiej konstelacji satelit SAR-owskich tam, gdzie chcemy z bardzo dużą dokładnością. Sam dostęp do zdjęcia nie jest aż tak ważny, jak dostęp do niego przez cały czas – zauważa gen. Starzyński.

Najważniejsze elementy Tarczy Wschód to całe zaplecze, magazyny, logistyka. Ale nie tylko. – Żołnierz jest uczony trochę innego podejścia i mentalności. To duży wysiłek dowódców, żeby to zmienić. Mówię o szczeblu taktycznym. Zrobiliśmy w tym obszarze duży postęp. Gdy zaczęliśmy współpracę z Policją i Strażą Graniczną, to wszystko się przewartościowało – mówi gen. Sokołowski.

– Finlandia pokazywała swój sposób na zabezpieczenie dowodzenia i łączności. Budują setki punktów dostępowych do sieci. System jest zaprojektowany w ten sposób, że każda jednostka posiadająca odpowiednie wyposażenie, będzie miała dostęp do klasyfikowanej sieci, która ma połączenie z siecią NATO Secret – opowiada gen. Wiśniewski.

Padła też kwestia głębokiej integracji krajów Sojuszu. – Dzisiaj kraj NATO, który decyduje się, że wystawia w ramach operacji np. Eastern Sentry samoloty stacjonujące w Wielkiej Brytanii, jeśli polski dowódca obrony powietrznej powie: „potrzebuję tych zasobów”, to one startują i nie potrzebują żadnej zgody na wejście w naszą przestrzeń powietrzną – wyjaśnia gen. Wiśniewski.

Operacja Eastern Sentry to operacja NATO mająca na celu ochronę terytorium wzdłuż wschodniej flanki NATO, podjęta w odpowiedzi na wejście rosyjskich dronów polską przestrzeń powietrzną w dniach 9–10 września 2025 r.

Kończymy pierwszy panel dyskusyjny. Wracamy po przerwie.

Po przerwie przemawiali będą minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, wiceminister aktywów państwowych Konrad Gołota oraz Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, pełnomocnik rządu ds. instrumentu na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy.

– Takie konferencje jak dzisiaj, czy rozmowa o fundamentach bezpieczeństwa Polski, również w obszarze gospodarczym – powiedział Krzysztof Gawkowski. Wspomniał też o rekordowym budżecie. – W piątek polski Parlament przyjął 200 mld zł. Takie pieniądze, to z jednej strony utrzymanie armii, umiejętność reagowania i przeciwdziałania zagrożeniom. Z drugiej to pola inwestycyjne dotyczące zakupów, poszukiwań technologii i przełożenia tego na gospodarcze zaangażowanie polskich firm – kontynuuje minister.

– Chciałem podziękować Portalowi Obronnemu za to, co robicie. Nie za to, że piszecie o nas, ale za to, że potraficie zarówno powiedzieć ekspertom o tym, co jest najważniejsze, ale też to, co najważniejsze potraficie powiedzieć Polakom. Dlaczego Borsuk jest fascynujący, dlaczego przemysł zbrojeniowy ma taką, a nie inną rolę w budowaniu obronności całego państwa po to, żeby przeciętni Polacy wiedzieli, że pieniądze z ich podatków są wydawanie mądrze – powiedział Konrad Gołota.

– Jeżeli chodzi o ochronę infrastruktury krytycznej, wyznaczamy pewne trendy, przynajmniej europejskie. Nie zawsze dlatego, że chcemy, jesteśmy na takim miejscu na mapie, że musimy – dodał minister.

Przemawia Magdalena Sobkowiak-Czarnecka. – Po raz pierwszy Unia inwestuje takie środki w obronność. W Brukseli jest już nasz plan inwestycyjny i zgodnie z doktryną Kosiniaka jak najwięcej chcemy inwestować w polskim przemyśle zbrojeniowym. 89 proc. środków, które Polska ma szansę otrzymać w ramach pożyczki SAFE, trafi do polskiego przemysłu zbrojeniowego – mówi pełnomocnik rządu.

Na sali znajduje się Ambasador Kanady w Polsce, Catherine Godin oraz urzędu premiera ds. kontaktów z UE John Hannaford. – Chcę przywitać i pogratulować naszym przyjaciołom z Kanady, że są pierwszym krajem spoza Unii Europejskiej, który dołączył do mechanizmu SAFE – dodała Sobkowiak-Czarnecka. SAFE jest unijnym programem pożyczek na obronność.

– Walka z dezinformacją, to również promocja nauki – powiedział Andrzej Szeptycki. Nawiązał przy tym do trasy popularnonaukowej Sławosza Uznańskiego po kraju. Okazujemy, że nauka, a nie dezinformacja, jest ciekawa – wyjaśnił.

Rozpoczynamy kolejny panel dyskusyjny pt. Bezpieczeństwo wschodniej flanki NATO jako szansa i wyzwanie.

– Jesteśmy najbardziej atakowanym państwem w UE. W zeszłym roku zgłoszonych było 600 tys. incydentów, w tym roku będzie ich więcej. Dziennie jest 10 ataków na polską energetykę. To większe zagrożenie niż drony, które do nas wleciały – rozpoczął wicepremier Gawkowski.

– Stawiamy warunek – chcesz inwestować u nas, to podziel się z nami technologią, bo jako państwo powinniśmy być niezależni. Dlatego nie jestem pełną zwolenniczką wspólnych europejskich projektów obronnych – zapewnia Magdalena Sobkowiak-Czarnecka.

Jak komputery kwantowe mogą wpłynąć na pole bezpieczeństwa? – Obronność potrzebuje dużej mocy obliczeniowej. Ministerstwo Cyfryzacji zapewniło pierwsze środki na przygotowanie komputerów, ale też programistów komputerów kwantowych – mówi minister Gawkowski.

Jak Ministerstwo Aktywów Państwowych zabezpiecza spółki zbrojeniowe? – Mamy w Polsce unikalny system, w którym MAP de facto deleguje do każdej spółki z infrastrukturą krytyczną swojego pełnomocnika. To, co oni robią, spotyka się w MAP. Pozwala nam to koordynować politykę, przedstawiać spójnie oczekiwania Skarbu Państwa, wymieniać się w sposób otwarty doświadczeniami.

Po wtargnięciu rosyjskich dronów do Polski minister poprosił w trybie pilnym o raport. – Kiedy spółki posiadające infrastrukturę krytyczną się o tym dowiedziały, co miały w swoich zasobach i jakie działania były podejmowane albo na jakie informacje czekały. To będzie przedmiotem dalszych analiz – wyjaśnia szef MAP.

– Sektor obronny w Polsce jest jednym z czołowych sektorów, który śmiało może konkurować na rynkach zagranicznych. Jako BGK jesteśmy operatorem Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Finansujemy wszystkie kontrakty europejskie, amerykańskie, brytyjskie, koreańskie. Wszystkie kontrakty, które MON podpisał w ciągu ostatniego półtora roku, mają w sobie aspekt przeniesienia nowej technologii do Polski – mówi Marta Postuła, pierwsza wiceprezes BGK.

Od dawna słychać, że Polska Grupa Zbrojeniowa będzie silnym eksporterem. Kiedy to nastąpi? – Innowacja i rozwój jest kluczem do eksportu. Naszym celem jest głównie przygotowanie naszej armii. Ta współpraca jest podstawą do rozwoju przemysłu zbrojeniowego – mówi wiceprezes PGZ Arkadiusz Bąk. Dodał, że trzeba najpierw mieć przemysł, żeby go rozwijać. – Dziś Polska ma szansę o tym rozmawiać tylko dlatego, że udało się tego przemysłu nie zlikwidować. Na sali są prezesi spółek z grupy PGZ, którzy dobrze pamiętają czasy jak funkcjonowało się w czasie, kiedy nikt nie finansował zbrojeniówki – dodał.

Zakończyliśmy drugi panel dyskusyjny. Zapraszamy po przerwie o godzinie 15.

W trzeciej i ostatniej dyskusji pt. „Przemysł zbrojeniowy jako koło zamachowe rozwoju regionu” udział wezmą: główny specjalista w Dziale Programów na rzecz Bezpieczeństwa i Obronności NCBR Arkadiusz Gołębiewski, dyrektor zarządzający Grupy WB Marcin Kubica, dyrektor generalny Northop Grumman Polska Krzysztof Krystowski, Principal, Business Developement, Space and Airborne Systems, L3Harris Technologies Magdalena Radzyminski oraz Chief Business Officer, Advanced Protection Systems SA Tomasz Kusowski. Rozmowę poprowadzi Karolina Modzelweska, redaktorka prowadząca Portalu Obronnego.

W jaki sposób NCBR może być dźwignią w rozwoju regionu? – To kwestia dobrej promocji i sprzedaży naszych instrumentów – powiedział Arkadiusz NCBR. Odniósł się przy tym do braków w tej materii na przykładzie województwa kujawsko-pomorskiego. – Bydgoszcz jest nazywana polską stolicą NATO, a projektów z kujawsko-pomorskiego tam nie ma. Takich regionów, które są białymi plamami, jest wiele – mówi.

Jak rozwój systemów antydronowych firmy APS wpływa na rozwój gospodarczy regionów, w których przedsiębiorstwo działa? – APS, jako firma działająca w branży antydronowej, odgrywa dziś przyjemną rolę, którą wypracowaliśmy opracowując 10 lat temu technologię, koncentrując się na rynku cywilnym. Bardzo ciekawym przykładem jest nasza współpraca z Politechniką Gdańską. W tym roku wspólnie otworzyliśmy laboratorium technologii radarowych na Wydziale Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki. To przykład naprawdę świetnej współpracy – mówi Tomasz Kusowski.

APS współpracuje też z firmami zagranicznymi. – Polska ma szansę stać się miejscem, w którym technologie antydronowe będą się rozwijały – dodał prelegent.

– Czas eksperymentów i poszukiwania prototypów minął. Nadszedł czas masowej produkcji systemów sprawdzonych. Intensyfikacja wspólnej polityki zakupowej, zasadzenie jej na komponentach europejskich jest kierunkiem gwarantującym nam stabilność realizacji dostaw i obsługi naszych odbiorców systemami wpisujących się w ich potrzeby – mówi Marcin Kubica z Grupy WB.

Co z programem systemów WRE Viper Shield dla polskich F-16? – Na bieżąco badamy możliwości przeniesienia do Polski większej ilości wiedzy, specjalistycznej produkcji systemów walki radioelektronicznej, aby zapewnić polskim siłą zbrojnym bezpośredni dostęp do najnowszych technologii, ale również też bezpośredniego wsparcia technicznego, co jednocześnie wzmocni rolę Polski jako lidera w sektorze obronnym – mówi Magdalena Radzyminski z L3Harris.

Kolejny rozmówca zauważa, że nie da się wszystkiego pozyskiwać z własnego przemysłu zbrojeniowego. – To utopia. Są systemy tak unikalne, że można je nabyć jedynie od kilku oferentów na świecie – twierdzi Krzysztof Krystowski z Northop Grumman Polska. Posłużył się przykładem samolotów dowodzenia i wczesnego ostrzegania. – W tego typu przypadkach trzeba się zastanawiać, co trzeba zrobić. Trzeba przymuszać graczy międzynarodowych, żeby współpracowali jak najbardziej z naszym przemysłem, ale trzeba mieć świadomość, że nie wszystko będzie możliwe do wykonania w kraju – dodaje.

W jaki sposób współpracować z podmiotami zagranicznymi, aby każda ze stron odniosła z tego korzyści? – Jesteśmy krajem o ile nie wagi ciężkiej, to wagi średniej. Jest wielkie zainteresowanie rozmowami z naszymi firmami jak APS, czy WB na świecie. To zasługa naszego wojska i państwa, że jesteśmy krajem wydającym 5 proc. PKB na obronność – mówi Krystowiak. – Nie ma co się patyczkować. Do międzynarodowych graczy trzeba mówić językiem wymagań – dodaje.

– Wybraliśmy Polskę i Katowice na nasze centrum z uwagi na wysoki poziom wykwalifikowanej kadry pracowniczej i jej determinacji. Ośrodek ten nie tylko spełnia wymagania Polski i NATO, ale zapewnia też szybką dostawę do sił zbrojnych – mówi Radzyminski.

– To rządy konkurują na świecie najbardziej zaawansowanymi technologiami. Często spotykamy się z konkurencją wspieraną bezpośrednio przez swoje rządy – zauważa Kusowski. – My niestety mamy dziś dużo do zrobienia, żeby uzyskać takie same efekty działania. Zaczyna się coś zmieniać, współpracujemy z MSZ, ale tu jest duże pole do poprawy – dodaje.

– Ścisła współpraca z resortem obrony jest kluczem do sukcesu. Tak właśnie czynimy poprzez nasze programy, bo zamawiamy zakresy tematyczne – zauważa Gołębiewski. – Być może na wiosnę uruchomimy jako NCBR po raz pierwszy w historii w Polsce możliwość pozyskania finansowania projektów bezpieczeństwa i obronności dual use w ramach instrumentu STEP w programie Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki – dodaje Gołębiewski. Platforma STEP (ang. Strategic Technologies for Europe Platform) to inicjatywa Unii Europejskiej ustanowiona na mocy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/795 z dnia 29 lutego 2024 r. STEP ma na celu wzmocnienie pozycji Europy na arenie międzynarodowej, zwiększenie jej konkurencyjności i odporności na wyzwania globalne, takie jak kryzysy klimatyczne czy geopolityczne.

– Najważniejsze jest to, czego potrzebują polskie sił zbrojne. To jest wyznacznik tego, co ma być kupowane. Ostrzegam nas przez naiwnym zachwytem, bo teram mym SAFE, żebyśmy nie zaczęli myśleć w kategoriach takich, jakimi finansujemy innowacyjność w Polsce od czasu wejścia do Unii Europejskiej. Bazujemy tylko na funduszach z UE i własnych nie mamy – dostrzega Krystowski.

Zakończyliśmy ostatnią dyskusję, a tym samym nasza konferencja dobiegła końca. Dziękujemy za śledzenie relacji.