Albania zamówi wyrzutnie HIMARS? Mikrozakup zyskał zgodę Departament Stanu USA

Departament Stanu Stanów Zjednoczonych wydał zgodę na sprzedaż rządowi Albanii systemów rakietowych M142 HIMARS wraz z pakietem amunicji, pojazdów wsparcia oraz wyposażenia towarzyszącego. Wielkość zakupu robi wrażenie, gdyż jest naprawdę symboliczna – być może na miarę możliwości tego kraju. Jeśli dojdzie do skutku, będzie najmniejszym kontraktem w historii systemu HIMARS.

Wyrzutnia rakietowa M142 HIMARS na platformie ciężarowej. O planowanym zakupie tych systemów przez Albanię przeczytasz na SE Portal Obronny.
Autor: Ramstein Air Base, Germany/ Facebook Amerykański HIMARS w Niemczech

Tirana może sfinansować ten zakup z amerykańskiej pożyczki, uzyskanej w ramach przeznaczonego dla sojuszników USA programu Foreign Military Financing (FMF). Głównym wykonawcą kontraktu będzie koncern Lockheed Martin, a dokładnie zakłady Grand Prairie w Teksasie. Maksymalną wartość transakcji, realizowanej w procedurze Foreign Military Sales (FMS), oszacowano na 210 milionów dolarów.

Co obejmuje albański mikro-pakiet HIMARS?

Rząd Albanii zawnioskował o możliwość zakupu dwóch wyrzutni M142 HIMARS, co stanowi najmniejszy w historii moduł ogniowy posiadany przez siły zbrojne. Do tego pozyskane muszą być wszelkie środki i systemy współpracujące, ale ich liczba również robi wrażenie. Zgoda obejmuje:

  • Sześć pakietów pocisków kierowanych M31A2 GMLRS Unitary (z głowicą odłamkowo-burzącą) oraz sześć pakietów pocisków M30A2 GMLRS Alternative Warhead (z głowicą odłamkową z wolframowymi odłamkami). Każdy pakiet, to sześć pocisków umieszczonych w jednym module transportow-startowym.
  • Osiem taktycznych systemów kierowania ogniem artylerii polowej IFATDS (International Field Artillery Tactical Data Systems), radiostacje AN/PRC-158, AN/PRC-160 i AN/PRC-167, interkomy VIC-3, routery GMR-1000, urządzenia szyfrujące Simple Key Loaders oraz systemy nawigacji satelitarnej BAE Systems NavGuide.
  • Dwa opancerzone pojazdy M1152A1 HMMWV, jeden wóz amunicyjny M1084A2, jeden wóz zabezpieczenia technicznego M1089A2 oraz przyczepę transportową M1095.
  • Pakiety rakiet szkolnych o zmniejszonym zasięgu LCRRPR (ang. Low Cost Reduced Range Practice Rocket), części zamienne, urządzenia diagnostyczne, interaktywną dokumentację techniczną, szkolenie personelu oraz wsparcie logistyczne producenta.

Rakietowy wyścig zbrojeń na Bałkanach

Jak podkreśla Departament Stanu USA w uzasadnieniu zgody, proponowana sprzedaż „przyczyni się do realizacji celów polityki zagranicznej i bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych poprzez wzmocnienie potencjału obronnego sojusznika z NATO.” Pozyskanie wyrzutni HIMARS „zapewni albańskim siłom zbrojnym zupełnie nową zdolność do precyzyjnego rażenia celów na dużych dystansach, co pozwoli skuteczniej odstraszać potencjalnych przeciwników i zwiększy wkład Tirany w sojusznicze plany obronne.” Z drugiej strony, liczba wyrzutni i zapas amunicji, czyli słownie trzydzieści sześć pocisków, to ilość symboliczna w przypadku konfliktu zbrojnego. Jest to raczej działanie polityczne i symboliczne wejście Albanii w regionalny wyścig zbrojeń, a nie znaczące wzmocnienie sił zbrojnych.

Jak wyglądają zbrojenia innych krajów regionu w zakresie systemów rakietowych? Zdecydowanie największe zakupy realizuje Chorwacja, która postawiła na dywersyfikację i pozyskuje łącznie 26 wyrzutni dwóch różnych typów.

W grudniu 2024 roku Zagrzeb sfinalizował umowę o wartości około 390 mln dolarów na dostawę 8 amerykańskich wyrzutni M142 HIMARS wraz z zapasem 288 rakiet M30A2 i M31A2 (przyspieszone dostawy zaplanowano na przełom 2027 i 2028 roku). Uzupełnieniem tego potencjału jest podpisany we wrześniu 2026 roku z koncernem Hanwha Aerospace kontrakt o wartości około 435,2 mln euro na 18 południowokoreańskich wyrzutni K239 Chunmoo, zintegrowanych z polskim systemem kierowania ogniem TOPAZ.

Z kolei Serbia wybrała izraelski system Elbit PULS, podpisując na przełomie 2024 i 2025 roku umowę o łącznej wartości 335 milionów dolarów, która oprócz wyrzutni i amunicji objęła także bezzałogowce rozpoznawcze Hermes 900. Dokładna liczba zamówionych przez Belgrad wozów bojowych nie została oficjalnie podana, ani przez stronę serbską, ani przez producenta, jednak analizy szacują ten zakup na kilkanaście do 20 wyrzutni (pierwszy egzemplarz zaprezentowano publicznie w 2025 roku). Dwuzasobnikowa konstrukcja izraelskiego systemu daje serbskiej artylerii dużą elastyczność ogniową. Każda wyrzutnia może przenosić od 2 pocisków balistycznych Predator Hawk, aż po 36 rakiety kalibru 122 mm w wersi kierowanej lub niekierowanej.

Jak widać, na tle sąsiadów, albański zakup jest raczej w kategorii homeopatyczno-defiladowej. Z drugiej strony siły zbrojne Albanii liczą około 7500 żołnierzy. Jest to Rakietowy wyścig zbrojeń na Bałkanach

Jak podkreśla Departament Stanu USA w uzasadnieniu zgody, proponowana sprzedaż „przyczyni się do realizacji celów polityki zagranicznej i bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych poprzez wzmocnienie potencjału obronnego sojusznika z NATO.” Pozyskanie wyrzutni HIMARS „zapewni albańskim siłom zbrojnym zupełnie nową zdolność do precyzyjnego rażenia celów na dużych dystansach, co pozwoli skuteczniej odstraszać potencjalnych przeciwników i zwiększy wkład Tirany w sojusznicze plany obronne.” Z drugiej strony, liczba wyrzutni i zapas amunicji, czyli słownie trzydzieści sześć pocisków, to ilość symboliczna w przypadku konfliktu zbrojnego. Jest to raczej działanie polityczne i symboliczne wejście Albanii w regionalny wyścig zbrojeń, a nie znaczące wzmocnienie sił zbrojnych.

Jak wyglądają zbrojenia innych krajów regionu w zakresie systemów rakietowych? Zdecydowanie największe zakupy realizuje Chorwacja, która postawiła na dywersyfikację i pozyskuje łącznie 26 wyrzutni dwóch różnych typów. W grudniu 2024 roku Zagrzeb sfinalizował umowę o wartości około 390 mln dolarów na dostawę 8 amerykańskich wyrzutni M142 HIMARS wraz z zapasem 288 rakiet M30A2 i M31A2 (przyspieszone dostawy zaplanowano na przełom 2027 i 2028 roku). Uzupełnieniem tego potencjału jest podpisany we wrześniu 2026 roku z koncernem Hanwha Aerospace kontrakt o wartości około 435,2 mln euro na 18 południowokoreańskich wyrzutni K239 Chunmoo, zintegrowanych z polskim systemem kierowania ogniem TOPAZ.

Z kolei Serbia wybrała izraelski system Elbit PULS, podpisując na przełomie 2024 i 2025 roku umowę o łącznej wartości 335 milionów dolarów, która oprócz wyrzutni i amunicji objęła także bezzałogowce rozpoznawcze Hermes 900. Dokładna liczba zamówionych przez Belgrad wozów bojowych nie została oficjalnie podana, ani przez stronę serbską, ani przez producenta, jednak analizy szacują ten zakup na kilkanaście do 20 wyrzutni (pierwszy egzemplarz zaprezentowano publicznie w 2025 roku). Dwuzasobnikowa konstrukcja izraelskiego systemu daje serbskiej artylerii dużą elastyczność ogniową. Każda wyrzutnia może przenosić od 2 pocisków balistycznych Predator Hawk, aż po 36 rakiety kalibru 122 mm w wersi kierowanej lub niekierowanej.

Mógłbym nazwać ten zakup homeopatyczno-defiladowym, ale byłoby to nieco nieuczciwe. Siły zbrojne Albanii to pod względem liczebności 1/3 armii serbskiej i połowa armii chorwackiej. Finansowo porównanie wygląda jeszcze bardziej dramatycznie. Budżet obronny Albanii to około 660 mln euro. Obaj sąsiedzi wydają po około 2,5 mld euro. Być może wiec zakup jest niewielki, ale proporcjonalny do możliwości finansowych i militarnych Tirany.