Polska przejmuje dowodzenie nad bałtycką „Tarczą Przeciwminową” NATO

• Polska Marynarka Wojenna przejmuje dowodzenie nad bałtycką „Tarczą Przeciwminową” NATO, kluczowym zespołem zapewniającym bezpieczeństwo morskie.
• Komandor porucznik Kacper Sterne pokieruje wielonarodowym zespołem SNMCMG1, którego okrętem flagowym będzie ORP Kontradmirał Xawery Czernicki.
• Zespół będzie odpowiedzialny za utrzymanie bezpieczeństwa żeglugi i demonstrowanie solidarności sojuszniczej, zwłaszcza na strategicznie ważnym Morzu Bałtyckim.
• Jakie są długoterminowe implikacje tego dowództwa dla pozycji Polski w NATO i bezpieczeństwa Europy?

Uroczystość przekazania obowiązków odbyła się 8 stycznia w Rydze i była momentem symbolicznym. Obowiązki zdał łotewski oficer – komandor porucznik Jānis Auce, który dowodził zespołem od sierpnia 2025 roku. Meldunki o przekazaniu obowiązków przyjął w imieniu dowódcy Sojuszniczych Sił Morskich (Allied Maritime Command, MARCOM) Dowódca Sił Nawodnych NATO, kontradmirał Jeroen van Zanten z Holandii. Obecność tak wysokich rangą przedstawicieli NATO podkreśla wagę i prestiż, jaki Sojusz przywiązuje do tej misji oraz do roli Polski w jej realizacji.

Polska na Czele Kluczowego Zespołu NATO

Przejęcie dowodzenia nad SNMCMG1 przez Polskę jest bezpośrednim rezultatem powołania Polskiego Kontyngentu Wojskowego Czernicki 2026. Przez najbliższe pół roku komandor porucznik Sterne, wspierany przez sztab złożony głównie z polskich oficerów i podoficerów wydzielonych z jednostek 8 Flotylli Obrony Wybrzeża, będzie kierował działalnością tego wielonarodowego zespołu. Okrętem flagowym zespołu w tym okresie będzie, jak wskazuje nazwa kontyngentu, polski okręt dowodzenia siłami obrony przeciwminowej – ORP Kontradmirał Xawery Czernicki.

Skład SNMCMG1, obejmujący okręty i załogi z kilku państw Sojuszu Północnoatlantyckiego, jest stałym dowodem na interoperacyjność oraz praktyczny wymiar współpracy sojuszniczej na morzu. Ta kooperacja jest niezwykle istotna w kontekście dynamicznie zmieniającej się sytuacji geopolitycznej i rosnących wyzwań w obszarze bezpieczeństwa morskiego.

Rola „Tarczy Przeciwminowej” i jej Znaczenie dla Europy

Głównym zadaniem Stałego Zespołu Sił Obrony Przeciwminowej NATO jest utrzymanie bezpieczeństwa żeglugi poprzez poszukiwanie, wykrywanie i niszczenie niebezpiecznych obiektów podwodnych. W dobie rosnących napięć i potencjalnych zagrożeń w Europie, rola tych jednostek staje się absolutnie fundamentalna. Morze Bałtyckie, na którym przede wszystkim realizowane będą działania zespołu pod polskim dowództwem, w obecnej chwili ma kluczowe znaczenie strategiczne dla całego Sojuszu. Zapewnienie swobodnej i bezpiecznej żeglugi na tym akwenie jest nie tylko kwestią ekonomiczną, ale przede wszystkim strategiczną, gwarantującą stabilność i bezpieczeństwo regionu.

Istotnym zadaniem zespołu jest również demonstrowanie solidarności członków Sojuszu oraz realizacja jednego z najważniejszych wspólnych zadań – zapewnienia bezpieczeństwa morskich szlaków. Okręty zespołu tworzą system obrony przeciwminowej, który słusznie jest określany mianem „Tarczy Przeciwminowej” dla Europy. Te siły, dzięki swojej elastyczności i wysokiej gotowości, mogą być także skierowane do wsparcia operacji antyterrorystycznych, akcji ratowania życia oraz reagowania w sytuacjach kryzysowych, co czyni je jednymi z najbardziej efektywnych elementów tzw. sił odpowiedzi NATO (NRF – NATO Response Force).

 Działalność NATO na morzu, czyli cztery stałe zespoły

Sojusz Północnoatlantycki utrzymuje w stałej, rotacyjnej służbie cztery zespoły okrętów. Dwa z nich to zespoły dużych jednostek nawodnych, głównie niszczycieli i fregat rakietowych, wspieranych często przez jednostkę zaopatrzeniową, czyli Standing NATO Maritime Group 1 i 2. Natomiast dwa kolejne to właśnie zespoły okrętów przeciwminowych z wielozadaniowym okrętem dowodzenia, czyli Standing NATO Mine Countermeasures Group 1 i 2.

Zwykle grupa pierwsza operuje na północy Europy – i to właśnie nią przez najbliższe miesiące będą kierowali polscy marynarze. Grupa numer dwa dziła na południu kontynentu, czli przede wszystkim na MOrzu Śródziemnym. Ta struktura pozwala NATO na elastyczne reagowanie na zagrożenia i wyzwania w różnych regionach morskich Europy.

Objęcie przez Polskę dowodzenianad SNMCMG1 stanowi kolejny, mocny dowód aktywnego udziału Marynarki Wojennej w budowaniu bezpieczeństwa morskiego Europy oraz wzmacnianiu wiarygodności Sojuszu. Polska, poprzez swoje zaangażowanie i profesjonalizm, potwierdza swoją pozycję jako stabilny i zaufany partner w ramach NATO.