- Japońskie F-35 i tajwańskie F-16 poderwano do przechwycenia rosyjskich bombowców strategicznych Tu-95.
- Przelot nastąpił krótko po wcześniejszych incydentach i szczycie APEC z udziałem przywódców USA, Rosji i Chin.
- Dowiedz się, dlaczego rosyjskie prowokacje nasilają się w Azji i jakie mają konsekwencje dla bezpieczeństwa międzynarodowego w tym strategicznym regionie.
Trasa lotu i działania Japonii oraz Tajwanu
Jak poinformowało japońskie Ministerstwo Obrony, dwa rosyjskie bombowce Tu-95 nadleciały od strony Pacyfiku, przeleciały między wyspą Yonaguni a Tajwanem, a następnie skierowały się na północ przez Cieśninę Cuszimską w stronę Morza Japońskiego i kontynentu. Nad Morzem Wschodniochińskim dołączyły do nich dwa samoloty patrolowe i zwalczające okręty podwodne Tu-142, których konstrukcja jest oparta na Tu-95. Japońskie siły obrony powietrznej poderwały myśliwce i śledziły maszyny od czwartkowego poranka do popołudnia.
Równolegle tajwańskie Ministerstwo Obrony Narodowej podało, że wykryło dwa rosyjskie bombowce Tu-95, które wleciały do strefy identyfikacji obrony powietrznej (ADIZ) od południa, przeleciały na wschód od wyspy i opuściły strefę na północny wschód od Keelung. Tajwański resort opublikował zdjęcie wykonane przez myśliwiec F-16, na którym widoczny jest numer burtowy RF-94202 jednej z maszyn. Identyfikuje on ją, jako należącą do 182. Gwardyjskiego Pułku Lotnictwa Bombowego z bazy Ukrainka na Dalekim Wschodzie.
Powrót z Wietnamu i wcześniejszy incydent
Czwartkowe przeloty wpisują się w szerszy ciąg zdarzeń z ostatnich dni. Maszyny wracały prawdopodobnie z Wietnamu, gdzie – według doniesień i zdjęć satelitarnych – wylądowały dwa dni wcześniej, wywołując napięcia regionalne w trakcie szczytu APEC, na którym spotkali się przywódcy Chin, Rosji i USA. 17 listopada zdjęcia satelitarne uchwyciły na lotnisku Da Nang w środkowym Wietnamie dwa bombowce Tu-95MS (o numerach RF-94202 i RF-94188) oraz dwa samoloty transportowe Ił-76MD, które miały przylecieć z bazy Ukrainka trasą wzdłuż Japonii i Tajwanu.
Tego samego dnia – 17 listopada – japoński minister obrony Shinjirō Koizumi informował o krótkim wtargnięciu dwóch, prawdopodobnie rosyjskich, samolotów w japońską przestrzeń powietrzną na północny zachód od wyspy Okinoshima. Określono to jako poważne naruszenie suwerenności i zapowiedziano protest dyplomatyczny. Z kolei tajwańskie media zwracały uwagę na polityczny kontekst przelotów, które odbywały się w czasie szczytu APEC z udziałem przywódców USA i Chin – Donalda Trumpa oraz Xi Jinpinga.
Znaczenie operacji maszyn Tu-95 i Tu-142
Tu-95 (w kodzie NATO: Bear) to turbośmigłowy bombowiec strategiczny zaprojektowany w czasach ZSRR, zdolny do przenoszenia uzbrojenia jądrowego oraz pocisków manewrujących (wykorzystywany przez Rosję m.in. do ataków na Ukrainę). Jest to obecnie podstawowa platforma powietrzna, służąca odpalaniu konwencjonalnych i jądrowych pocisków manewrujących. Podobną rolę w lotnictwie USA pełnią równie wiekowe bombowce B-52 Stratofortress.
Zaobserwowane przez Japończyków Tu-142, to specjalna wersja samolotu patrolowego dalekiego zasięgu i zwalczania okrętów podwodnych, powstała na bazie płatowca Tu-95. Maszyny te stosowane są w lotach patrolowych i rozpoznawczych na długie dystanse, szczególnie na rosyjskim Bliskim Wschodzie i w Arktyce.
Czasowa zbieżność tej operacji ze szczytem w Shenzhen nie jest przypadkowa i stanowi wyraz współpracy Rosji i Chin na Bliskim Wschodzie. Same incydenty wywoływane przez rosyjskie bombowce w rejonie przestrzeni powietrznej Japonii, Tajwanu czy Korei Południowej nie są niestety niczym nowym ani wyjątkowym. W ostatnim czasie natomiast ulegają nasileniu.
Wspólne operacje rosyjskich maszyn dalekiego zasięgu w korytarzu u wybrzeży Japonii i Tajwanu powtarzają się regularnie – m.in. w czerwcu 2026 roku dwa Tu-95 i dwa Tu-142 dołączyły do dwóch chińskich bombowców H-6 podczas patrolu wokół Japonii. Ruch rosyjskich samolotów w rejonie Cieśniny Tajwańskiej, Morza Wschodniochińskiego i Cuszimskiego zmusza siły powietrzne państw regionu do stałej gotowości i weryfikacji intencji strony rosyjskiej. Nie jest to sytuacja komfortowa dla sojuszników USA, jednak Amerykanie nie reagują na nie w żaden sposób.