- Wielkokalibrowe karabiny 12,7 mm to potężna broń do precyzyjnego niszczenia celów technicznych na odległych dystansach, zmieniająca taktykę pola walki.
- Polskie Zakłady Mechaniczne Tarnów stworzyły dwie innowacyjne „półcalówki”: sprawdzony WKW Tor i modułowy SR-50M, dopasowane do różnych potrzeb wojska.
- Sprawdź, jak te polskie konstrukcje rewolucjonizują taktykę i dlaczego stanowią strategiczny atut w rękach naszych żołnierzy.
Półcalowe karabiny wyborowe
Półcalowe karabiny wyborowe stały się bronią do niszczenia ważnych obiektów przeciwnika, takich jak specjalistyczny sprzęt techniczny (w tym lżej opancerzone pojazdy), stanowiska dowodzenia, środki łączności, zbiorniki materiałów pędnych czy stacje radiolokacyjne. Taka broń może także obezwładniać sprzęt bojowy na dystansie do około 2200 m oraz być używana w działaniach kontrsnajperskich.
Przewaga wielkokalibrowych karabinów wyborowych wynika z połączenia dużej energii pocisku, dalekiego zasięgu i możliwości użycia amunicji specjalnej, w tym przeciwpancernej i zapalającej. W praktyce oznacza to, że strzelec wyposażony w taki karabin może niszczyć elementy infrastruktury, pojazdy, sensory, anteny, radary, lekkie osłony czy urządzenia pokładowe z odległości niedostępnych dla typowej broni wyborowej kalibru 7,62 mm lub nawet części karabinów wyborowych w kalibrze .338 Lapua Magnum.
W tej klasie widoczne są dwa podejścia konstrukcyjne. Wynika to z faktu, iż broń w kalibrze 12,7 mm jest duża i ciężka. Ogromne ciśnienie podczas odpalenia naboju wymaga zastosowania odpowiednio masywnej komory nabojowej, zamka oraz ciężkiej lufy. Aby optymalnie wykorzystać parametry naboju 12,7 mm × 99, lufa musi być odpowiedniej długości – tak, aby rozpędzić pocisk. To przekłada się na gabaryt i masę.
Dwa rodzaje półcalówek: układ klasyczny i bezkolbowy
Aby ułatwić żołnierzom wykorzystywanie półcalówek, konstruktorzy stosują dwie szkoły. Pierwsza z nich to budowa karabinu w układzie bezkolbowym, gdzie lufa kończy się komorą nabojową na wysokości elementu zastępującego kolbę, co pozwala zmniejszyć całkowitą długość broni. Inną szkołą jest zbudowanie karabinu w układzie klasycznym, gdzie komora nabojowa mieści się za modułem spustu. W tym drugim przypadku, aby ułatwić transport, konstruktorzy mogą zaprojektować broń tak, aby rozkładała się na dwa główne elementy, które mogą przenosić dwaj żołnierze.
Polecany artykuł:
Zakłady Mechaniczne Tarnów produkują WKW Tor-12,7 i ZMT SR-50M
Tak się przypadkiem składa, że polski producent, Zakłady Mechaniczne Tarnów, ma w swojej ofercie obydwa typy półcalówek. Co warte podkreślenia, opracowane zostały przez polskich konstruktorów, związanych z tarnowskimi zakładami.
WKW Tor-12,7 oraz ZMT SR-50M to dwa polskie wielkokalibrowe karabiny wyborowe, zasilane amunicją 12,7 mm × 99 NATO, czyli .50 BMG. Jednak pomimo wspólnego kalibru różni je bardzo wiele. Tor, opracowany przez Aleksandra Leżuchę, jest konstrukcją starszą, sprawdzoną i użytkowaną przez Wojsko Polskie, natomiast SR-50M, autorstwa Romana Uznańskiego, to nowszy projekt, opracowany z myślą o modułowości, łatwiejszym transporcie i potrzebach wojsk specjalnych oraz aeromobilnych.
Polski wielkokalibrowy karabin wyborowy
W Polsce decyzję o opracowaniu polskiego wielkokalibrowego karabinu wyborowego podjęto pod koniec 1999 roku, a założenia taktyczno-techniczne zatwierdzono w lutym 2000. Prace prowadzono w Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Sprzętu Mechanicznego w Tarnowie pod kierunkiem Aleksandra Leżuchy.
Pierwotnie broń nosiła roboczą nazwę WKW Wilk, a modelowy egzemplarz był gotowy w 2002 roku. Po testach wprowadzono poprawki konstrukcyjne, m.in. w obrębie rygli, tylnej podpory, poduszki podpoliczkowej i bezpiecznika. Pierwsze egzemplarze seryjne miały trafić do żołnierzy Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Iraku w 2005 roku, a wraz z planowanym przyjęciem do uzbrojenia broń otrzymała nazwę Tor.
Tor - klasyczny wielkokalibrowy karabin w układzie bezkolbowym
Tor jest klasycznym przykładem wielkokalibrowego karabinu przeciwsprzętowego w układzie bullpup (bezkolbowym). Taka konstrukcja pozwoliła skrócić broń przy zachowaniu długiej lufy, co w przypadku amunicji .50 BMG ma duże znaczenie dla wykorzystania potencjału naboju. WKW Tor ma 1350 mm długości, z czego 880 mm przypada na lufę, masę 17,1 kg oraz 7-nabojowy magazynek.
Producent określa ZMT WKW-50 jako powtarzalny karabin wyborowy na nabój 12,7 × 99 mm NATO, przeznaczony do precyzyjnego rażenia celów punktowych do 1700 m oraz niszczenia sprzętu technicznego do 2000 m, w tym lekko opancerzonych pojazdów, celów za lekkimi osłonami polowymi, samolotów i śmigłowców na lotniskach, stacji radiolokacyjnych oraz urządzeń optoelektronicznych.
SR-50M - polski karabin wielkokalibrowy w układzie klasycznym
SR-50M jest natomiast konstrukcją młodszą. Jest to również wielkokalibrowy karabin przeciwsprzętowy i snajperski, w układzie klasycznym, zaprojektowany oraz wyprodukowany w ZM Tarnów. Broń miała premierę podczas MSPO 2022 jako demonstrator technologii, przeszła wewnętrzne testy zakładowe i była prezentowana strzelcom wyborowym różnych formacji mundurowych.
SR-50M powstał przede wszystkim z myślą o żołnierzach wojsk specjalnych i aeromobilnych. Stąd nacisk na modułowość, wymienne lufy i możliwość łatwego rozłożenia karabinu na dwie części, co ułatwia transport oraz desantowanie w zasobnikach.
Tor i SR-50M. czym się różnią półcalówki z Tarnowa?
Najważniejszą różnicą między obiema konstrukcjami jest więc filozofia projektowa. Tor jest bronią zwartą dzięki układowi bullpup, natomiast SR-50M mimo klasycznego układu, daje się rozkładać na mniejsze, wymienne moduły. W założeniu karabin może być wyposażony w wymienne lufy o długości 22 cali (559 mm) oraz 29 cali (736 mm). Zastosowano w nim spust standardu Remington 700 i magazynki typu McMillan. Broń ma też potencjał rozwoju w kierunku konstrukcji wielokalibrowej, dostosowanej w przyszłości do amunicji .416 Barrett, .408 CheyTac lub 12,7 mm × 108.
