Spis treści
Lądowanie polskich statków powietrznych na DOL Tervo
Polskie statki powietrzne uczestniczące w ćwiczeniu pk. "Ramstein Flag 2026" wykonały lądowanie na drogowym odcinku lotniskowym (DOL) w rejonie Tervo, wykorzystywanym podczas ćwiczenia jako tymczasowe miejsce bazowania. W polskim przekazie podkreślono, że F-16 z 31. Bazy Lotnictwa Taktycznego oraz M-346 Bielik z 41. Bazy Lotnictwa Szkolnego jako pierwsze w historii polskiego lotnictwa wojskowego operowały z fińskiego odcinka drogowego. Piloci wykonywali podejścia i lądowania na wąskim odcinku standardowej drogi otoczonej lasem, co wymagało precyzyjnego pilotażu i dostosowania techniki do ograniczonej szerokości pasa. W trakcie epizodu sprawdzano także działanie personelu technicznego odpowiedzialnego za obsługę i przygotowanie maszyn do ponownego startu w warunkach polowych.
W swojej wypowiedzi dowódca polskiego komponentu lotniczego, ppłk. pil. Krzysztof Poręba, zaakcentował wymiar interoperacyjny tego epizodu i zdolność do realizacji zadań "w każdych warunkach", łącznie z operowaniem z rozproszonych lokalizacji.
"Ramstein Flag 2026": skala i założenia ćwiczenia
Manewry pk. "Ramstein Flag 26" to wielonarodowe ćwiczenie lotów bojowych prowadzone przez NATO Allied Air Command (AIRCOM), obejmujące w tym roku obszar od Finlandii po Hiszpanię. W tegorocznych manewrach uczestniczy łącznie 18 państw NATO oraz ponad 200 statków powietrznych operujących z około 20 baz i lotnisk w Europie. Północna część ćwiczenia odbywa się w Finlandii, Szwecji, Norwegii i Danii, a główne loty realizowane są na północ od linii Tampere–Jyväskylä–Kuopio, z wykorzystaniem (m.in.) infrastruktury fińskich baz i odcinka drogowego Tervo.
Celem ćwiczenia pk. "Ramstein Flag 26" jest rozwijanie zdolności sojuszniczego lotnictwa do szybkiego reagowania w scenariuszach związanych z artykułem 5. Traktatu Waszyngtońskiego. Allied Air Command podkreśla w komunikatach, że ćwiczenie służy sprawdzeniu planowania i prowadzenia wspólnych operacji powietrznych w warunkach dużej liczby statków powietrznych, rozproszonych baz operacyjnych i wielonarodowego ugrupowania. W trakcie fazy live-fly - od 8 do 18 czerwca 2026 roku - wszystkie użycia środków ogniowych są symulowane, a zrzuty bomb i wystrzelenia rakiet nie wykorzystują bojowej amunicji.
Fińskie siły zbrojne informują, że w związku z ćwiczeniem Finlandia przyjmuje ponad 50 statków powietrznych oraz około 1300 żołnierzy i personelu, co czyni ją jednym z głównych państw-gospodarzy części północnej ćwiczenia pk. "Ramstein Flag 26".
Drogowy odcinek lotniskowy i koncepcja rozproszenia lotnictwa
Drogowy odcinek lotniskowy to fragment drogi publicznej przystosowany do startów i lądowań samolotów wojskowych, który może pełnić funkcję zastępczego pasa w sytuacji czasowego wyłączenia klasycznego lotniska z użycia. W praktyce oznacza to przebudowę lub dostosowanie odcinka o odpowiedniej długości i nośności, zwykle w terenie zalesionym, wraz z lokalną infrastrukturą pomocniczą umożliwiającą obsługę techniczną statków powietrznych. Fiński komunikat w sprawie ćwiczenia pk. "Ramstein Flag 26" wskazuje, że droga nr 551 między Karttulą i Tervo została czasowo wyłączona z ruchu aby pełnić rolę pasa startowego. Na tym odcinku prowadzone są operacje lotnicze przez Karelia Air Wing, przy równoczesnym wprowadzeniu stref ograniczeń ruchu i przemieszczania dla ludności cywilnej.
Model wykorzystania DOL-i wpisuje się w rozwijaną w NATO koncepcję "Agile Combat Employment" (ACE). ACE zakłada zwiększenie odporności i przeżywalności lotnictwa sojuszniczego poprzez rozproszenie sił na sieć baz stałych i tymczasowych, w tym obiektów o ograniczonej infrastrukturze, które umożliwiają generowanie efektu bojowego przy minimalnym śladzie logistycznym. Rozproszenie utrudnia przeciwnikowi planowanie i wykonywanie uderzeń na bazowe elementy systemu obrony oraz wymusza tworzenie wielu potencjalnych punktów rażenia zamiast kilku dużych lotnisk. Zgodnie z opisem ACE kluczowe znaczenie ma elastyczność działania oraz wykorzystanie personelu wielofunkcyjnego, który jest w stanie zabezpieczyć operacje z improwizowanych lub tymczasowych lokalizacji.
Fiński system rozproszonych operacji lotniczych, oparty na sieci baz drogowych takich jak Tervo, stanowi przykład praktycznego wdrażania tych założeń w warunkach państwa frontowego NATO na kierunku północno-wschodnim. Tervo funkcjonuje w tym systemie nie jako obiekt jednorazowy – w ramach ćwiczenia pk. "Baana 23" ten sam odcinek drogi służył jako baza drogowa dla fińskich F/A-18 oraz statków powietrznych państw sojuszniczych, w tym F-35 i Eurofighter. Udział polskich F-16 i M-346 w epizodzie z wykorzystaniem DOL-i w Finlandii oznacza włączenie polskich załóg w realne szkolenie według tego modelu, w ramach dużego sojuszniczego ćwiczenia. Materiał opracowano na podstawie komunikatu prasowego 31. Bazy Lotnictwa Taktycznego.
