Spis treści
Czym jest SNMCMG1?
Stały Zespół Sił Obrony Przeciwminowej NATO Grupa 1 (ang. Standing NATO Mine Countermeasures Group One) to najstarszy z czterech stałych zespołów okrętowych Sojuszu, wyspecjalizowany w zwalczaniu zagrożeń minowych na akwenach Europy Północnej. W jego skład wchodzą trałowce i niszczyciele min kilku marynarek wojennych NATO, utrzymywane w stałej gotowości do działań operacyjnych oraz ćwiczeń, z możliwością szybkiego przebazowania w rejon kryzysu na morzu.
Zespół podlega operacyjnie Naczelnemu Dowódcy Sił Sojuszniczych w Europie (SACEUR), a bieżące kierowanie jego działaniami sprawuje Dowództwo Sił Morskich NATO (MARCOM) w Northwood. Do głównych zadań SNMCMG1 należą poszukiwanie, wykrywanie i neutralizacja min oraz innych niebezpiecznych obiektów podwodnych, patrolowanie akwenów północnej Europy, demonstrowanie obecności NATO oraz monitorowanie ruchu jednostek w obszarach kluczowych dla bezpieczeństwa sojuszniczej żeglugi.
Historia i znaczenie „tarczy przeciwminowej”
Początki natowskich sił przeciwminowych sięgają 1973 roku, kiedy w Belgii powołano stały zespół okrętów, później przekształcony w Mine Counter Measure Force North, a następnie w Standing NATO Mine Countermeasures Group 1. Utworzenie SNMCMG1 było odpowiedzią na potrzebę ochrony strategicznych szlaków morskich przed minami – zarówno tymi pozostałymi po dwóch wojnach światowych, jak i potencjalnie stawianymi w nowych konfliktach do blokowania portów, cieśnin i kanałów żeglugowych.
Europejskie akweny wciąż kryją ogromne ilości min oraz niewybuchów, które pozostają realnym zagrożeniem dla żeglugi cywilnej i wojskowej. Zespół regularnie uczestniczy w operacjach oczyszczania akwenów, łącząc neutralizację historycznych pozostałości uzbrojenia z bieżącym budowaniem świadomości sytuacyjnej NATO na morzu oraz szkoleniem załóg w realnych warunkach hydrograficznych.
Polska, Świnoujście i PKW „Czernicki 2026”
Objęcie przez Polskę dowodzenia SNMCMG1 na początku 2026 roku stanowi kontynuację wieloletniego zaangażowania Marynarki Wojennej w sojusznicze siły przeciwminowe, w ramach których polscy oficerowie już kilkukrotnie stawali na czele zespołów NATO. Dowódcą SNMCMG1 został kmdr por. Kacper Sterne z 8. Flotylli Obrony Wybrzeża, a trzon sztabu tworzą oficerowie i podoficerowie wyznaczeni właśnie z tej świnoujskiej struktury.
Okrętem flagowym zespołu został ORP „Kontradmirał Xawery Czernicki” (511), pełniący funkcję wyspecjalizowanego okrętu dowodzenia siłami obrony przeciwminowej i platformy dla wielonarodowego sztabu. Uroczyste „zmiany warty” związane z zakończeniem misji PKW "Noteć" i rozpoczęciem działalności PKW "Czernicki 2026" w Świnoujściu podkreślają rolę tego portu wojennego jako jednego z najważniejszych ośrodków morskich Polski oraz węzła logistycznego dla natowskich operacji na Bałtyku.
Zespół, którego okręty cumują w Świnoujściu w ramach wizyty operacyjnej, kontynuować będzie działania od Bałtyku po Północny Atlantyk – od patrolowania szlaków żeglugowych i osłony infrastruktury krytycznej, po ćwiczenia oraz neutralizację min z poprzednich konfliktów. Z polskiej perspektywy dowodzenie SNMCMG1 to zarówno wymierny wkład w bezpieczeństwo morskie Europy, jak i ważny instrument wzmacniania pozycji Marynarki Wojennej w strukturach NATO oraz integracji świnoujskich sił z sojuszniczym systemem obrony przeciwminowej.
