System wielowarstwowy w pokoju i w wojnie
Panel pt. "Warstwowa obrona przed zagrożeniami z powietrza – antydrony, obrona powietrzna i ochrona infrastruktury krytycznej" był czwartym i ostatnim w programie konferencji "Przyszłość Sił Powietrznych RP", zorganizowanej przez Portal Obronny 28 września 2026 roku w warszawskim hotelu Bellotto pod patronatem Ministerstwa Obrony Narodowej. Dyskusję prowadziła Karolina Modzelewska. Udział wzięli zastępca Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych gen. dyw. pil. Ireneusz Starzyński, szef Zarządu Uzbrojenia DG RSZ kadm. Włodzimierz Kułagin, szef Władzy Lotnictwa Wojskowego płk pil. mgr inż. Leszek Błach oraz dowódca 3. Warszawskiej Brygady Rakietowej Obrony Powietrznej płk Mariusz Czeczko.
Gen. dyw. pil. Ireneusz Starzyński zwrócił uwagę, że system wielowarstwowy "wygląda w czasie pokoju inaczej. A inaczej działa w czasie wojny". Zmiany doktrynalne – jak mówił – zachodzą stale, a założenia, przepisy i procedury trzeba do nich dostosowywać. Jako zmianę, którą Polska musi przejść, wskazał "użycie ofensywnych środków dalekich, precyzyjnych środków walki". Dotąd, bez takich narzędzi, "nie myśleliśmy o tym jako siły zbrojne, jako państwo".
Płk Mariusz Czeczko wyjaśnił, że brygada jako pododdział specjalistyczny skupia się na "klasie drugiej i klasie trzeciej", czyli "najbardziej niebezpiecznych zagrożeniach". Współdziałanie obejmuje system rozpoznania, lotnictwo oraz centrum operacji powietrznych, które zbiera i przetwarza informacje oraz "zarządza polem walki". Brygada jest w trakcie modernizacji i sukcesywnie wdraża systemy rozpoznania, co płk Mariusz Czeczko określił jako "olbrzymi wysiłek". "Do tej pory standardem był jeden metr kwadratowy (…). W tej chwili mówimy o tej klasie mikro. To jest rząd jednej tysięcznej metra kwadratowego" – mówił. Brygada wyciąga wnioski z ćwiczeń i z doświadczeń Ukrainy. Według płk. Mariusza Czeczki ataki saturacyjne, z dużą liczbą i różnorodnością środków rażenia, są "olbrzymim wyzwaniem" dla obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej.
Obraz sytuacji i przepisy
Płk pil. mgr inż. Leszek Błach za duże wyzwanie uznał wzajemne oddziaływanie środków wykrywania i zwalczania, w zakresie "soft i hard". "Musimy mieć spójny obraz sytuacji tej przestrzennej, po to, żeby zarządzający przestrzenią mógł decydować, jakiego środka, w jakim zakresie i w jakim obszarze może użyć" – powiedział. W system wchodzą również inne służby mundurowe i "systemy ogólnie dostępne", co reguluje ustawa o zarządzaniu kryzysowym.
Płk pil. mgr inż. Leszek Błach przedstawił też zadania Władzy Lotnictwa Wojskowego. Instytucja reguluje wojskowe przepisy i prawo, a także uczestniczy w opracowywaniu przepisów cywilnych, (m.in.) prawa lotniczego. Jej piony – bezpieczeństwa lotów, żeglugi oraz standardów operacji lotniczych – współpracują jako ciało doradcze ministra obrony narodowej z Dowództwem Generalnym, Dowództwem Operacyjnym i departamentem prawnym. Władza chce uczestniczyć w pracach nad dronem już wtedy, gdy jest on "na deskach kreślarskich", ponieważ w przyszłości stanie się on wojskowym statkiem powietrznym, który instytucja chce nadzorować "aż do końca jego życia".
Morski wymiar obrony
Kadm. Włodzimierz Kułagin przypomniał, że Marynarka Wojenna realizuje program budowy nowych fregat pk. "Miecznik". "To jest platforma, która będzie się wpisywała w system obrony powietrznej kraju" – mówił, dodając, że będzie ona nasycona systemami spełniającymi wymagania obrony wielowarstwowej. Poinformował też, że wojsko finalizuje z Agencją Uzbrojenia pozyskanie amerykańskiego systemu V-BAT pionowego startu. Ma on docelowo stacjonować na fregatach, a także na korwetach, "które w przyszłości też będziemy budować".
Marynarka Wojenna przeanalizowała aktualne zagrożenia dla portów i baz morskich – nie tylko wojennych, ale też handlowych, zwykle położonych w ich sąsiedztwie. Zagrożenie występuje – jak wskazał kadm. Włodzimierz Kułagin – "w każdej domenie z powietrza, z morza i również pod wodą". W tym kontekście wymienił program pk. "Ostryga", czyli program ochrony baz i infrastruktury krytycznej, który "wrócił do planów modernizacji technicznej". Marynarka Wojenna ma zbudować ten system i skonfigurować go według istniejących zagrożeń.
