Spis treści
W przestrzeni publicznej szerokim echem odbił się artykuł dziennikarzy Edyty Żemły i Marcina Wyrwała, opisujący historię pana Janusza pt: pt. „Po dwóch przeszczepach i z cukrzycą ma stawić się na ćwiczeniach rezerwy. 'Tak wojsko pompuje statystyki'”. Mężczyzna, mający za sobą dwa przeszczepy i zmagający się z cukrzycą, został powołany na ćwiczenia wojskowe rezerwy. Publikacja sugerowała, że wojsko, dążąc do realizacji planów powołań, ignoruje poważne problemy zdrowotne rezerwistów, co określono mianem „pompowania statystyk”.
W odpowiedzi na te doniesienia Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji opublikowało oświadczenie, w którym szczegółowo przedstawia swoją perspektywę i chronologię wydarzeń. Wojsko stanowczo zaprzecza oskarżeniom i wskazuje na kluczowy element całej sprawy – brak formalnego wniosku ze strony rezerwisty o zmianę kategorii zdrowia.
Oficjalne stanowisko CWCR: Procedury są jednoznaczne
Zgodnie z komunikatem CWCR, pracownicy Wojskowego Centrum Rekrutacji (WCR) wielokrotnie informowali pana Janusza o konieczności podjęcia kroków prawnych w celu aktualizacji jego statusu zdrowotnego. Mimo to, przez długi czas nie podjął on wymaganych działań. Kluczowe punkty stanowiska armii wskazują, że zmiana kategorii zdrowia może nastąpić wyłącznie na wniosek osoby zainteresowanej – CWCR podkreśla, iż WCR nie ma uprawnień do samodzielnej oceny stanu zdrowia rezerwisty ani do zmiany kategorii z urzędu. W momencie wysłania karty powołania pan Janusz w oficjalnych ewidencjach wciąż figurował jako osoba z kategorią zdrowia „A”, czyli w pełni zdolna do służby, a decyzja Szefa Mazowieckiego Ośrodka CWCR o podtrzymaniu powołania wynikała wprost z tego faktu. W uzasadnieniu decyzji o powołaniu wyraźnie wskazano ponadto, że rezerwista nie złożył wymaganego wniosku o ponowne skierowanie na komisję lekarską, co jest niezbędnym krokiem do formalnej oceny jego aktualnego stanu zdrowia.
Chronologia wydarzeń według wojska
Jak informuje CWCR, sytuacja została ostatecznie rozwiązana, gdy rezerwista dopełnił formalności. Proces ten przebiegł bardzo sprawnie. 15 września 2026 r. zainteresowany składa stosowny wniosek o zmianę kategorii zdrowia. Niezwłocznie potem WCR kieruje pana Janusza do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) w Warszawie. 23 września 2026 r. komisja lekarska, po przeprowadzeniu badań, wydaje orzeczenie zmieniające kategorię zdrowia z A na E (trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej). W konsekwencji zmiany kategorii karta powołania na ćwiczenia wojskowe została niezwłocznie i bezpowrotnie uchylona.
Zarzut „pompowania statystyk” – wojsko odpiera oskarżenia
CWCR w swoim oświadczeniu kategorycznie zaprzecza tezom o celowym wzywaniu osób chorych w celu poprawy statystyk.
„Za całkowicie nieprawdziwe i krzywdzące dla wizerunku Sił Zbrojnych RP uznajemy zarzuty dotyczące rzekomego zmuszania osób ciężko chorych do stawiennictwa w jednostkach w celu »wykazania wykonania planu«” – czytamy w komunikacie.
Wojsko podkreśla, że jego działania opierają się na obowiązujących przepisach prawa, a warunkiem zmiany statusu rezerwisty jest podjęcie przez niego przewidzianych ustawą kroków formalnych. Bez wniosku i orzeczenia komisji lekarskiej, dla systemu ewidencyjnego dana osoba wciąż jest w pełni zdolna do służby. Sprawa pana Janusza pokazuje, że gdy tylko formalności zostały dopełnione, system zadziałał prawidłowo i natychmiastowo.
Zmiana kategorii wojskowej krok po kroku – poradnik dla rezerwisty
Opisana historia jest ważną lekcją dla wszystkich rezerwistów, których stan zdrowia znacząco się pogorszył od czasu kwalifikacji wojskowej. Posiadanie kategorii A nie jest przypisane na zawsze. Jeśli cierpisz na chorobę przewlekłą lub uległeś poważnemu wypadkowi, masz prawo i obowiązek poinformować o tym wojsko.
Jak zainicjować zmianę kategorii wojskowej? Procedura nie jest skomplikowana, ale wymaga inicjatywy ze strony rezerwisty.
- Krok 1: Zbierz dokumentację medyczną - Przed złożeniem wniosku przygotuj kompletną i aktualną dokumentację medyczną, która poświadcza pogorszenie stanu zdrowia. Mogą to być karty informacyjne z leczenia szpitalnego, wyniki badań, zaświadczenia od lekarzy specjalistów czy historia choroby. Sama diagnoza sprzed lat może nie wystarczyć; kluczowe jest pokazanie, jak choroba wpływa na Twoją obecną sprawność.
- Krok 2: Złóż wniosek do Wojskowego Centrum Rekrutacji (WCR) - Musisz złożyć pisemny wniosek o skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej w celu zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej. Wniosek składa się do szefa WCR właściwego dla Twojego miejsca zamieszkania. Wzory takich wniosków często dostępne są na stronach internetowych poszczególnych WCR. We wniosku należy uzasadnić, dlaczego ubiegasz się o zmianę kategorii, i dołączyć zebraną dokumentację medyczną.
- Krok 3: Staw się na wojskowej komisji lekarskiej - Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku Szef WCR skieruje Cię na badania do właściwej wojskowej komisji lekarskiej (WKL). Komisja, na podstawie dostarczonych dokumentów oraz ewentualnych dodatkowych badań, wyda nowe orzeczenie o Twojej zdolności do służby wojskowej.
- Krok 4: Otrzymanie nowego orzeczenia - Komisja może utrzymać dotychczasową kategorię lub ją zmienić, przyznając kategorię:
B – czasowo niezdolny do służby wojskowej. D – niezdolny do służby w czasie pokoju. E – trwale i całkowicie niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju, mobilizacji i wojny. Od orzeczenia komisji przysługuje odwołanie w terminie 14 dni.
Kategoria A to nie wszystko. Dlaczego stan zdrowia sprzed lat jest nieaktualny?
Posiadanie kategorii A oznacza formalną zdolność do służby i czyni rezerwistę osobą, która może być powołana na ćwiczenia. Jednak stan zdrowia jest zmienny. Poważna choroba, wypadek czy zabieg chirurgiczny mogą całkowicie zmienić zdolność do wysiłku fizycznego. Wojsko, opierając się na danych ewidencyjnych, nie ma o tym wiedzy, dopóki rezerwista sam jej nie zaktualizuje. Dlatego tak ważne jest, aby nie czekać na otrzymanie karty powołania, lecz działać prewencyjnie i uregulować swój status prawny, gdy tylko pojawią się ku temu medyczne przesłanki.
