Pieniądze dla samorządów
Projekt przygotowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Premier przedstawił go jako odpowiedź na postulaty samorządów, które – jak mówił – "domagały się, aby ten program był dłuższy, mocniej sfinansowany, by mogły ruszyć programy inwestycyjne służące ochronie ludności i obronie cywilnej". O przeznaczeniu ok. 30 mld zł dostępnych przez wojewodów mają decydować same samorządy. Donald Tusk podał przykłady schronu, remizy i telekomunikacji.
Program ma obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku do 31 grudnia 2031 roku Szef rządu zapewnił, że "już w trakcie realizowania tych projektów" Polacy będą mieli poczucie, że kraj staje się "z miesiąca na miesiąc miejscem bezpieczniejszym, nawet w sytuacjach krytycznych".
Priorytety programu
Priorytetami są budowle ochronne, sprzęt i baza ratownicza, ciągłość dostaw wody i energii oraz miejsca gromadzenia zapasów na wypadek sytuacji krytycznych. Finansowane będą także bezpieczeństwo teleinformatyczne i bezpieczna łączność państwowa. Szerszy katalog celów projektu obejmuje wyszkolony personel, wyposażenie ochronne na czas wojny i ewakuacji ludności, mienia i ruchomych dóbr kultury, system wykrywania, ostrzegania i alarmowania, odbudowę infrastruktury ochronnej z uwzględnieniem jej lokalizacji i gęstości, a także edukację ludności i budowanie odporności społecznej.
Projekt akcentuje wymiar wojenny. Inwestycje mają tworzyć "zdolność do działania w sytuacji nadzwyczajnego zagrożenia, w tym w czasie konfliktu zbrojnego, a nie tylko zabezpieczenie bieżącej działalności podmiotów i organów ochrony ludności". Nowym elementem jest Komponent Medyczny Szefa Obrony Cywilnej, na który rząd w lipcowym sprawozdaniu z realizacji priorytetów przewidział 1,7 mld zł. MSWiA zapowiadało również kontynuację tworzenia Korpusu Obrony Cywilnej oraz środki dla organizacji pozarządowych.
Kontynuacja i korekta kwot
Podstawą jest ustawa z 5 grudnia 2024 roku o ochronie ludności i obronie cywilnej, zgodnie z którą Program OLiOC stanowi podstawę finansowania zadań w tym obszarze i jest przyjmowany uchwałą Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Pierwszy, dwuletni program na lata 2025–2026 rząd zatwierdził uchwałą nr 72 z 27 maja 2025 roku. Przewidywał on 0,3 proc. PKB, czyli ponad 16,7 mld zł w 2025 roku i ponad 17,2 mld zł w 2026 roku – łącznie blisko 34 mld zł.
Nowy program oznacza średnio ok. 20,5 mld zł rocznie wobec ok. 17 mld zł w obecnym okresie. Czerwcowy harmonogram MSWiA zakładał co najmniej 23,4 mld zł w 2027 roku, ponad 24,7 mld zł w 2028 roku, a następnie 18,4 mld zł, 19 mld zł i 19,5 mld zł w latach 2029–2031, co dawało ok. 105 mld zł. Kwota podana przez premiera jest niższa o ok. 2,6 mld zł. Nie podał on podziału na poszczególne lata, nie wiadomo więc, którego okresu dotyczy korekta. Resort już w czerwcu zastrzegał, że ostateczny kształt programu i kwoty mogą ulec zmianie.
Opracowano na podstawie depeszy PAP.
